TPRS – Stap 2 – techniek 18 – Grammatica Pop-ups – de lespraktijk

TPRS – Stap 2 – techniek 18 – Grammatica Pop-ups – de lespraktijk

folded-desk-and-chairTechniek 18 van de TPRS Stap 2 technieken zijn de grammatica pop-ups. De term ‘grammatica als betekenis’ wordt ook wel gebruikt. De docent maakt de leerlingen in een paar seconden bewust van een grammaticaal verschijnsel. Meestal wordt dit gedaan door een vraag te stellen. Het verhaal wordt hierbij zo kort mogelijk onderbroken. In het handboek TPRS voor talendocenten vreemde talen en NT2, Storytelling voor het talenonderwijs van Blaine Ray en Contee Seely kun je er meer over lezen op de bladzijden 114 t/m 117.

Echte uitgebreide grammaticale uitleg schijnt pas zin te hebben vanaf ERK niveau B1, dus voor de zelfstandig taalgebruikers. Maar dan nog gaat de gemiddelde mens er een taal niet beter vloeiend door beheersen. Grammatica is spreken OVER de taal en niet IN de  taal. Het schijnt dat alleen (sommige) taaldocenten een taal kunnen leren vanuit de grammatica; vaak beseffen zij niet dat zij een uitzondering zijn en dat de ‘gemiddelde’ mens een taal niet kan leren, maar hem verwerft, omdat onze hersenen daar in de loop van de evolutie op ingesteld zijn geraakt.

Veel cursisten en leerlingen zijn dolblij dat in mijn TPRS lessen – ze weten helemaal niet eens dat het zo heet of dat we dat doen – geen uitgebreide grammatica aan bod komt. Iemand vroeg een keer: “Wanneer gaan we de grammatica regels leren?” En toen antwoordde ik zoiets als : vanaf ERK niveau B1 (we hadden een ERK poster in het lokaal hangen). Toen antwoordde de vrager: “Nou, dan stop ik ermee als we daar aan zijn gekomen, hoor!”

In de boeken staan niet heel veel voorbeelden van pop-up grammatica en ik moet zeggen dat ik het niet zoveel gebruik als misschien nodig of wenselijk zou zijn, maar dat komt omdat ik voorbeelden mis. Wat je doet is de grammatica als betekenis doceren en wel zo kort als mogelijk is. In het handboek TPRS staat aangegeven dat je o.a. focust op de uitgangen van werkwoorden en ervoor zorgt dat leerlingen  daarop letten en zich daar bewust van worden. Zeg het in 1 adem met het verhaal; dat onderbreek je in feite niet. Er is die pop-up en je gaat meteen door met het verhaal. In het handboek worden 4 technieken voor pop-ups genoemd: in verhalen, door dialogen, in PQA en bij het lezen. Bij het lezen kun je wel om de 20 seconden een pop-up geven terwijl een leerling of de klas hardop vertaalt.

Susan Gross heeft tijdens de NTPRS van 2011 samen met Betsy Paskvan een worskhop ‘Contrastieve grammatica’  gegeven. Hier kun je de hand-out vinden en hier wat Kristin Duncan over die workshop Contrastive grammar heeft geschreven. Een eye-opener voor Kristin was het feit, dat je de contrastieve grammatica kunt gebruiken om te differentiëren naar niveaus – en dat je dat dus niet alleen bij het cirkelen doet : “aan langzamere verwerkers kun je betekenis vragen stellen (bv. Wat betekent  _____ ?) of  taalkundige vragen (bv. bij Spaans : Wat betekent de -o aan het eind van het woord ?). Je kunt ook het antwoord al op het bord hebben staan, waar je de leerling uit laat kiezen. Gemiddelde verwerkers kun je vragen om de vertaling te geven van een nét andere zin dan die op het bord staat of om het verschil tussen twee zinnen aan te geven. Supersterren kunnen een stap verder gaan en de grammatica toepassen op een nieuw woord in de doeltaal of in de moedertaal. Het belangrijke hierbij is dat de leerlingen een gevoel van succes ervaren doordat je ze een vraag stelt op hun eigen verwerkingsniveau, waarvan je weet dat ze in staat zullen zijn om die succesvol te beantwoorden.

De afbeelding van het pop-up kantoor is afkomstig van de site: http://www.dwell.com/product-day/article/pop-schmop

Advertenties