De relatie tussen een eenwieler en grammatica

eenwielers2De Amerikaanse TPRS docente Sherry Nesbitt heeft een leuk experiment met haar leerlingen gedaan en ze schrijft daarover op haar blog  Teaching Spanish w/ Comprehensible Input, Reading, Storytelling, and Ideas for Technology use in the Target Language. Het artikel heeft de titel: Language learning is NOT linear; neither is riding a unicycle! Oftewel : Taal leren is niet lineair en dat is het rijden van een eenwieler ook niet.

Haar beginvraag was: Hoe maak je anderen duidelijk dat degenen die een taal en de basis daarvan leren, de grammaticaregels leren, de onderdelen van spraak determineren en video’s bekijken van plekken waar de taal gesproken wordt, dat deze zaken niet automatisch leiden tot de verwerving van die taal? Sherry schrijft in haar stukje dat zaaklessen soms krachtiger kunnen zijn dan woorden en dat ze vier dagen achter elkaar 4 tot 6 minuten heeft besteed om een niet aan de Spaanse les gerelateerd onderwerp te behandelen: eenwielers

Ze vroeg eerst of  de leerlingen op een driewieler konden rijden of op een fiets of op een eenwieler. Daarna behandelde ze achtereenvolgens de geschiedenis van de eenwieler, een beschrijving van de eenwieler en zijn onderdelen,  uitleg bij de techniek van het rijden op een eenwieler en een filmpje met technische instructies. Toen las ze een quote voor van Katherine Peck:Unicycle-3-640x409

“Voor veel mensen zit het allemaal tussen de oren, omdat ze over het feit heen moeten komen dat er slechts één wiel is. Anderen hoeven alleen maar hun innerlijk evenwicht te vinden. Er is echt niks lineairs bij de eenwieler en dat is deels waarom het gezien wordt als zijnde zo moeilijk om te leren. JIJ bent het stuur, JIJ bent de remmen en JIJ bent het die ervoor zorgt dat je vooruit gaat.”

Tenslotte deden de leerlingen op de vijfde dag een test die iedereen heel goed maakte. En toen gingen ze naar de atrium van de school en onderweg complimenteerde Sherry de leerlingen dat ze zoveel over de eenwieler hadden geleerd en dat ze nu vast wel op een eenwieler konden rijden, nu ze er zoveel over wisten.

Maar ja, iedereen weet natuurlijk dat het niet zo werkt. Dus waarom denken sommige mensen dan, dat het leren OVER een taal en het kunnen vervoegen van werkwoorden en het kunnen identificeren van de onderdelen van die taal dat deze zaken ervoor zorgen dat ze de taal kennen en in staat zijn om te communiceren in die taal?

eenwieleruniversiteit_logo_kleurSherry geeft aan dat je bij het leren rijden op een eenwieler in het beginstadium veel ondersteuning nodig hebt, dat het niet gemakkelijk is en dat je zult vallen, maar dat dat deel uit maakt van het leerproces. Zij moet degene nog tegenkomen die op een eenwieler springt en zo wegrijdt. Er is tijd, geduld, een open geest en een wens om te leren voor nodig. Maar je MOET op die eenwieler gaan zitten om het te leren.

Sherry stelt dat hetzelfde geldt voor een vreemde taal; de beginners hebben VEEL ondersteuning nodig. Het is in het begin niet gemakkelijk omdat de klanken anders zijn, de structuren anders zijn, de woorden anders zijn en je zult fouten maken, maar dat is deel van het leerproces. Zij moet degene nog tegenkomen die een taal voor het eerst hoort spreken en in staat is om bij de eerste, de tweede, de derde poging soepeltjes in die taal te kunnen communiceren. Er is tijd, geduld, een open geest en een wens om te leren voor nodig. Maar je MOET de taal actief gebruiken (luisteren, lezen en reageren wanneer klaar) om de taal te verwerven.

Maar terug naar haar leerlingen in het atrium. Sherry las ze de quote van Catherine Peck nog een keer voor, maar nu aangepast voor een vreemde taal:

“Voor veel mensen zit het allemaal tussen de oren, omdat ze over het feit heen moeten komen dat het een andere taal is. Anderen hoeven alleen maar hun innerlijke motivatie om te leren te vinden. Er is echt niks lineairs bij het leren van een taal en dat is deels waarom het gezien wordt als zijnde zo moeilijk om te leren. JIJ bent het stuur, JIJ bent de remmen en JIJ bent het die ervoor zorgt dat je vooruit gaat.”

Tot verrassing van de leerlingen riep ze een paar leerlingen die om de bocht stonden te wachten met een opgehaalde eenwieler en ze vroeg aan de leerlingen wie het wilde proberen. Eentje had het vroeger wel eens gedaan, maar hij faalde. Misschien nog anderen die het wilden proberen? Niemand?

De leerlingen wisten dat hun kennis over de eenwieler niet zomaar magisch ervoor zou zorgen dat ze nu ook op een eenwieler konden rijden. Ze hadden het niet geoefend, dus ze konden het niet.

Wat denken jullie, heeft dit indruk gemaakt op haar leerlingen? Zijn zaaklessen soms krachtiger dan woorden?

De foto van meisjes op de eenwielers de  komt van de website: http://www.vliegeruit.com/jongleren/circus_1.htm
De foto van de stuntende eenwieler komt van de site: http://noowz.nl/video/freestyle-stunten-op-een-eenwieler/
Het eenwieler-logo is afkomstig van de eenwieler universiteit: http://www.eenwieleruniversiteit.nl/

 

 

 

 

TPRS – Stap 2 – techniek 18 – Grammatica Pop-ups – de lespraktijk

TPRS – Stap 2 – techniek 18 – Grammatica Pop-ups – de lespraktijk

folded-desk-and-chairTechniek 18 van de TPRS Stap 2 technieken zijn de grammatica pop-ups. De term ‘grammatica als betekenis’ wordt ook wel gebruikt. De docent maakt de leerlingen in een paar seconden bewust van een grammaticaal verschijnsel. Meestal wordt dit gedaan door een vraag te stellen. Het verhaal wordt hierbij zo kort mogelijk onderbroken. In het handboek TPRS voor talendocenten vreemde talen en NT2, Storytelling voor het talenonderwijs van Blaine Ray en Contee Seely kun je er meer over lezen op de bladzijden 114 t/m 117.

Echte uitgebreide grammaticale uitleg schijnt pas zin te hebben vanaf ERK niveau B1, dus voor de zelfstandig taalgebruikers. Maar dan nog gaat de gemiddelde mens er een taal niet beter vloeiend door beheersen. Grammatica is spreken OVER de taal en niet IN de  taal. Het schijnt dat alleen (sommige) taaldocenten een taal kunnen leren vanuit de grammatica; vaak beseffen zij niet dat zij een uitzondering zijn en dat de ‘gemiddelde’ mens een taal niet kan leren, maar hem verwerft, omdat onze hersenen daar in de loop van de evolutie op ingesteld zijn geraakt.

Veel cursisten en leerlingen zijn dolblij dat in mijn TPRS lessen – ze weten helemaal niet eens dat het zo heet of dat we dat doen – geen uitgebreide grammatica aan bod komt. Iemand vroeg een keer: “Wanneer gaan we de grammatica regels leren?” En toen antwoordde ik zoiets als : vanaf ERK niveau B1 (we hadden een ERK poster in het lokaal hangen). Toen antwoordde de vrager: “Nou, dan stop ik ermee als we daar aan zijn gekomen, hoor!”

In de boeken staan niet heel veel voorbeelden van pop-up grammatica en ik moet zeggen dat ik het niet zoveel gebruik als misschien nodig of wenselijk zou zijn, maar dat komt omdat ik voorbeelden mis. Wat je doet is de grammatica als betekenis doceren en wel zo kort als mogelijk is. In het handboek TPRS staat aangegeven dat je o.a. focust op de uitgangen van werkwoorden en ervoor zorgt dat leerlingen  daarop letten en zich daar bewust van worden. Zeg het in 1 adem met het verhaal; dat onderbreek je in feite niet. Er is die pop-up en je gaat meteen door met het verhaal. In het handboek worden 4 technieken voor pop-ups genoemd: in verhalen, door dialogen, in PQA en bij het lezen. Bij het lezen kun je wel om de 20 seconden een pop-up geven terwijl een leerling of de klas hardop vertaalt.

Susan Gross heeft tijdens de NTPRS van 2011 samen met Betsy Paskvan een worskhop ‘Contrastieve grammatica’  gegeven. Hier kun je de hand-out vinden en hier wat Kristin Duncan over die workshop Contrastive grammar heeft geschreven. Een eye-opener voor Kristin was het feit, dat je de contrastieve grammatica kunt gebruiken om te differentiëren naar niveaus – en dat je dat dus niet alleen bij het cirkelen doet : “aan langzamere verwerkers kun je betekenis vragen stellen (bv. Wat betekent  _____ ?) of  taalkundige vragen (bv. bij Spaans : Wat betekent de -o aan het eind van het woord ?). Je kunt ook het antwoord al op het bord hebben staan, waar je de leerling uit laat kiezen. Gemiddelde verwerkers kun je vragen om de vertaling te geven van een nét andere zin dan die op het bord staat of om het verschil tussen twee zinnen aan te geven. Supersterren kunnen een stap verder gaan en de grammatica toepassen op een nieuw woord in de doeltaal of in de moedertaal. Het belangrijke hierbij is dat de leerlingen een gevoel van succes ervaren doordat je ze een vraag stelt op hun eigen verwerkingsniveau, waarvan je weet dat ze in staat zullen zijn om die succesvol te beantwoorden.

De afbeelding van het pop-up kantoor is afkomstig van de site: http://www.dwell.com/product-day/article/pop-schmop

TPRS – Stap 2 – voorafje techniek 18 – Grammatica Pop-ups

TPRS – Stap 2 – voorafje techniek 18 – Pop-ups

220px-Jack-in-the-boxVandaag van de TPRS Stap 2 technieken techniek 18 : de grammatica pop-ups. Ben geeft aan dat grammatica het beste gedoceerd kan worden in korte ‘uitbarstingen’ van 3 tot 5 seconden, zonder alle uitleg die karakteristiek was voor de grammatica lessen van de vorige eeuw.

Ben geeft een Frans voorbeeld : Les filles marchent (= De meisjes lopen). De pop-up zou dienen te zijn: Klas, waarom staat er ‘nt’ na marche? Correct, er is meer dan 1 persoon.

Er worden vooral geen grammaticale termen gebruikt als: ‘derde persoon enkelvoud of meervoud’ en al helemaal geen verwijzing naar het verschil tussen werkwoorden op -er en -ir.

Dan geeft hij voorbeeld B: Elle lui donne du chocolat (= Zij geeft chocola aan hem). Pop-up: Klas, wat betekent ‘lui’. Juist, ‘aan hem’. Wat betekent ‘du’? Prima, dat betekent hier niks. Vooral geen grammaticale termen gebruiken als meewerkend voorwerp of delend lidwoord! Dat is alleen maar verwarrend voor leerlingen.

Ben geeft een metafoor : als we de fout maken ons taalonderwijs te richten op vocabulaire lijsten, grammatica regels en alle verschillende aparte onderdelen die samen een taalsysteem vormen, dan is dat hetzelfde als de leerlingen allemaal onderdelen van een auto geven, zonder ze te doceren hoe die delen in elkaar passen. Door de taal te spreken als een geheel, zonder hem in mootjes te hakken, geven we onze leerlingen het weten mee hoe een hele auto voelt en hoe die rijdt.

Ben stelt dat grammatica niet meer is dan juist taalgebruik. De leerling die de taal correct gesproken hoort, bereikt het. Dit is een brein-als-geheel-functie. Een leerling die onderdelen van spraak en werkwoordsvervoegingen identificeert bereikt het niet, omdat het een eenzijdige linkerhersenhelft functie is. Startende leerlingen die de taal correct gesproken horen, leren op een natuurlijke wijze correct grammatica gebruik.

Ben stelt: Waarom zou je de input onderbreken? Leerlingen zijn over het algemeen tevreden met het begrijpen wat er in een verhaal gebeurt en ze vinden het plezierig om een verhaallijn te volgen. Wederkerende werkwoorden en meewerkende of lijdende voorwerpen interesseren ze nu en ook waarschijnlijk later niet. Ze willen gewoon Frans leren! Dus houd je pop-ups kort! Zeg het in minder dan 5 seconden en ga door met het verhaal!

Ben’s reflectievraag over grammatica pop-ups: Beperk je je grammaticale uitleg tot 3 à 5 seconden? Hoe werkt dit voor jou?

De afbeelding is afkomstig van de site: http://nl.wikipedia.org/wiki/Duiveltje_uit_een_doosje

Bob Patrick’s quote – TPRS & sex & grammatica

Bob Patrick’s quote: “Ik behandel dingen die met grammatica te maken hebben zoals je kleine kinderen sexuele voorlichting geeft. Zij laten je wel weten wanneer ze vragen hebben en ze laten je ook wel weten wanneer je ze voldoende verteld hebt.(…)” 

Bob’s quote: “I treat grammar concerns like teaching young children about sex.  They will let you know when they have questions, and they will let you know when you’ve told them enough. If you are watching their eyes, you will know the
instant that they have had enough. And then you stop, regardless of how fascinating it may seem to you to keep going on about datives used with certain verbs.”

Bob Patrick is docent Latijn(!) die werkt met TPR Storytelling.

In hoofdstuk 11 van “Storytelling voor het talenonderwijs; handboek TPRS voor docenten vreemde talen en NT2″ staat uitgelegd hoe pop-up grammatica werkt en hoe je grammatica doceert als betekenis. Het handboek kun je hier aanschaffen.