TPRS – Stap 2 – techniek 21 – Dialoog – de lespraktijk

TPRS – Stap 2 – techniek 21 – Dialoog – de lespraktijk

TPRS_spanish20_t640TPRS heeft men onderverdeeld in 3 stappen, stap 1 is die van ‘betekenis geven’, stap 2 is ‘het verhaal vragen’en stap 3 is ‘lezen’. Stap 2 heeft volgens Ben Slavic 10 technieken en we zijn nu bij de zesde TPRS stap 2 techniek, techniek #21 – ‘Dialoog’ en we kijken daar nu naar vanuit de lespraktijk.

Ik heb al eerder geschreven dat ik nog niet zoveel heb gewerkt met acteurs tot nu toe. Toch heeft mij dat nooit belet om niet met dialogen te werken. We kijken altijd met elkaar wat de helden van het verhaal tegen elkaar zeggen. Er flapt dan altijd wel iemand iets uit, wat het verhaal een goede impuls geeft en waar we ook vaak wel om moeten lachen.

Toch komt het ook wel voor, dat het soms gewoon niet lukt met de humor. Het zij zo! Je kunt dat niet forceren en het komt of het komt niet. Als er maar veel begrijpelijke input is geweest en iedereen betrokken is gebleven en het heeft kunnen volgen!

Even iets anders dan Dialogen, maar ik realiseer me, dat ik met de beginners en degenen op ERK A1 niveau anders werk dan met de A2’ers en de B1’ers. Met de beginners en A1’ers zijn we vooral samen verhalen aan het maken en alles  wat daarbij komt kijken. Met de A2’ers hadden we de afgelopen jaren steeds als 1 onderdeel van de les een TPRS-leesboekje. Die boekjes staan behoorlijk vol met dialogen; verder zijn die boekjes ook zodanig geschreven, dat je er veel PQA mee kunt doen, zodat de cursisten/leerlingen met dingen van zichzelf kunnen komen, waardoor we ook dialogen krijgen, persoonlijke dialogen. We lezen een aantal bladzijden in de les en vertalen waar nodig. Iedereen geeft altijd aan dat de boekjes heel gemakkelijk te lezen en te begrijpen zijn, maar als we ze dan in de les gaan lezen en we er dieper op ingaan, dan merken ze altijd dat er best veel grammaticale constructies gebruikt worden, die eigenlijk nieuw zijn of die ze eerst moeilijk vonden, maar door deze boekjes niet meer moeilijk zijn en die men ze zelfs spontaan gaat gebruiken. In het Frans heb je bijvoorbeeld: ‘je lui ai donné ‘  (ik heb hem/haar gegeven). In mijn pré-TPRS tijdperk zat iedereen er altijd over te zuchten en te mopperen en wat we ook aan oefeningen en uitleg deden, het bleef niet hangen en het riep weerstand op. Maar nu ‘valt het vanzelf uit hun mond’, zoals de Amerikanen altijd zo mooi zeggen.

Ik heb dit jaar een tijdje verhalen gemaakt met de A2’ers en dat ging niet onaardig, maar uiteindelijk zijn we meer met de actualiteit gaan doen en werden de verhalen van ‘Look I’m Really Talking – French III huiswerk, in combinatie met de filmpjes die mijn collega Hilde-Marie maakte. Zij stelde cirkelvragen over die verhaaltjes, die men dan hardop diende te beantwoorden. Met de B1 deden we hetzelfde, maar die vonden de vragen van die filmpjes o.h.a. te simpel, zodat we de vragen ‘hoger op de vragenladder’ zijn gaan stellen, maar toen werd het voor de A2 weer te moeilijk; duidelijk dat er echt niveauverschil is en dat beide groepen anders bediend moeten worden! Blaine geeft aan dat je bij de zelfstandige taalgebruikers meer groepsdiscussies, presentaties en literatuur kunt doen; maar ook bij de zelfstandige taalgebruikers kun je verhalen gebruiken voor nieuwe grammaticale structuren zoals de subjonctif, maar ik vind het nogal moeilijk om daar de juiste modus in te vinden. Op de NTPRS in Dallas in juli zal er speciale aandacht zijn voor TPRS voor hogere niveaus; ik kijk ernaar uit!

De afbeelding is afkomstig van de webpagina : http://www.bonnersprings.com/news/2012/feb/29/telling-story-teachers-ditch-books-new-method/

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 21 – Dialoog

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 21 – Dialoog

gezicht_boom_dubbel_in_dialoogTPRS heeft men onderverdeeld in 3 stappen:

  1. stap 1 is die van ‘betekenis geven’
  2. stap 2 is de stap van ‘het verhaal vragen’
  3. stap 3 is de stap van ‘het lezen’.

Stap 2 heeft volgens Ben Slavic 10 technieken en we zijn nu bij de zesde van de stap 2 technieken, techniek 21 – Dialoog. Ben adviseert om dialogen in je verhalen te maken. Door tijdelijk de focus te verplaatsen van het verhaal naar het spreken van de leerling-acteurs, schep je ruimtes waarin de acteurs met elkaar kunnen spreken. De sleutel is het simpel houden van de taal : een korte dialoog om het verhaal niet te verstoren, in eenvoudige woorden & korte zinnen.

Het ‘hoe’ is hierbij een aandachtspunt: je kunt geweldige herhaling en humor in het verhaal injecteren, door de acteurs ‘intens’ te laten spreken, waardoor er volgens Ben een humorbrug naar de leerlingen van de klas wordt geslagen.

De reactie van de andere acteur is ook belangrijk: kies emoties als woede, lachen, angst en laat de acteur krachtig en melodramatisch reageren. Om dit succesvol te doen, moet je het verhaal even parkeren. Langzaam gaan en ‘in het nu’ blijven (techniek 22) vergemakkelijken dit.

Andere voordelen zijn :

  1. de acteurs veel herhalingen laten maken in de 1e persoon, waardoor de eerste persoon in ieder geval flink aan bod komt, omdat in de verhalen vooral met de derde persoon gewerkt wordt
  2. aanpassing van het grammaticale gezichtspunt waardoor bv. de zin “Hij dacht dat zijn moeder zijn geld zou pakken” verandert in : “Ik dacht dat mijn moeder mijn geld zou pakken”
  3. hoog dramagehalte zorgt dat de zin van de acteur het verhaal even overneemt, waar de docent weer een scene uit kan laten groeien i.p.v. dat uit het verhaal te laten gebeuren. Zulke kleine scenes zijn vaak begrijpelijker omdat ze minder vocabulaire hebben en langzamer gaan door de focus op de emotionele expressie.

Ben geeft aan het einde een voorbeeld van Jody Noble, die aan de acteurs vraagt – als de klas met een detail komt dat nogal saai is of niet ter zake doet -“Is dat echt waar?! Heb je echt …?! Echt waar?!” De acteurs antwoorden natuurlijk dat het niet waar is, vooral omdat Judy hard met haar hoofd ‘nee’ staat te schudden. Ze blijft dan vissen bij de klas en blijft de acteur steeds vragen om het te bevestigen. Het is prachtig om te lezen hoe Jody het spelletje speelt met haar klas en hoe iedereen daarvan geniet. (En wat een hoop herhaling geeft ze op die manier! En is dat saai zo?! AL)

De afbeelding is afkomstig van de website: http://www.in-dialoog.com/over-ons/in-dialoog/in-dialoog….-algemeen/in-dialoog….-algemeen.html

TPRS – Stap 2 – techniek 20 – ‘chants’ – de lespraktijk

TPRS – Stap 2 – techniek 20 – ‘chants’ – de lespraktijk

Kate Hunt on busWe zijn nog steeds bezig met de TPRS Stap 2 technieken – het verhaal vragen – en als techniek 20 noemt Ben Slavic de chants.

Ik gebruik het heel soms in mijn lessen. Ik wist in eerste instantie ook niet zo goed wat ermee bedoeld werd en hoe ik het me voor moest stellen, totdat ik op de NTPRS van 2011 in Saint Louis in een workshop zat van Kate Hunt ‘Chants for success’.  Het was een hele praktische workshop en wat Kate veel deed was op bekende wijsjes liedjes maken, zoals we ook voor feesten en partijen doen als we het bruidspaar toe gaan zingen met een eigen gemaakte tekst op een bekend wijsje. Kate liet heel praktisch alle aanwezigen ook meteen chants en liedjes inzingen voor de taal waarin men les gaf. Die heeft ze op een cd gebrand en die kregen we diezelfde dag nog van haar! Ze had ook een lijst met allemaal bekende liedjes, die je kon gebruiken voor je basis.  (Eh, ja, wel als je Amerikaan bent… mij zeiden ze niks, maar wij hebben hier in Nederland en België natuurlijk ook wel ‘gouwe ouwen’).

Ik heb toen ingezongen, op de wijs van Frère Jacques/Vader Jacob: “Qu’est-ce que c’est?” (Wat is dat?). Je kunt het dus zelfs in canon zingen 😉

Verder heb ik wel eens toen ik les gaf op de middelbare school een rap gemaakt van de (schrijf)uitgangen van de regelmatige werkwoorden op -er. Maar dat ‘doe je niet meer als TPRS docent M/V’; die uitgangen behandel je nu meer in je grammatica pop-ups door het bewustzijn van de leerlingen daar even op te richten – wij bieden geen rijtjes aan.

Hieronder een filmpje van Playway met een chant voorbeeld. Er worden hier veel zintuigen ingezet:  kijken, aanraken en bewegen, luisteren en daardoor worden er ook veel intelligenties aangesproken: de lichamelijk-kinesthetische, de verbaal-linguïstische, de muzikaal-ritmische, de interpersoonlijke (omdat het een gezamenlijke activiteit is).

De foto van Kate Hunt komt van de site : http://storyworkshop.wikispaces.com/Presenter+Bios Daar kun je o.a. lezen hoe ze zich als taaldocente ontwikkeld heeft naar TPRS docente.

TPRS – twee Engelstalige instructiefilmpjes over hoe je verhalen vraagt

Voor ESL, Engels als tweede taal voor Spaanssprekende nieuwkomers in Athens, Georgia in Amerika is er voor lesgevende vrijwilligers een speciale TPRS handleiding en tutorial opgezet door Crystal Vicente en David Blandford voor het Pinewoods Library and Learning Center, Athens, GA. (2008).

De ESL handleiding is gratis te downloaden via de volgende link; daar kun je ook meer lezen over het hoe en waarom van dit curriculum : http://www.athenslibrary.org/support-the-library/volunteer-opportunities/esl-volunteer-materials

Er staan onderaan ook twee instructiefilmpjes over hoe je TPRS gebruikt in de les:

En filmpje twee

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 20 – chants

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 20 – ‘chants’

chants_zwookedu_chChants vormen TPRS Techniek 20 van TPRS Stap 2 = het verhaal vragen. Chants hebben te maken met ritme en/of met zingen. Op wikipedia staat er o.a. over aangegeven: “Chant is het ritmisch spreken of het zingen van woorden of geluiden, vaak hoofdzakelijk op één of twee hoogtes of tempo’s met de naam reciterende toon. Chants kunnen zich beperken tot een eenvoudige melodie met een beperkte reeks van noten tot een zeer complexe muzikale structuur (…).”

Ben zegt dat het repeteren en reciteren op een zingende manier nieuwe taal in de leerlinghersens kan branden als niets anders. Als je de woorden in het lichaam van de leerlingen kunt krijgen via een ‘onderbuik’ ritme dan zal dat via repetitie zorgen voor wonderbaarlijke retentie. Ben vindt dat ‘chants’, het zingend scanderen beter werkt dan liedjes omdat ze korter zijn en meer intuïtief zijn.

De afbeelding is afkomstig van de site : http://www.zwookedu.ch/saxon/zwook/frederic-dupont/2pfd2012-2013/ne/chant-ane-gris

TPRS – Stap 2 – techniek 19 – Woorden en acties synchroniseren – de lespraktijk

TPRS – Stap 2 – techniek 19 – Woorden en acties synchroniseren – de lespraktijk

Vandaag gaan we verder met het bespreken van TPRS techniek 19 – woorden en acties samen laten vallen – van de TPRS Stap 2 technieken, het vragen van het verhaal.

dejeuner_matin_imagesBij het doorwerken van elke TPRS techniek, wordt het duidelijk, dat ik niet alle technieken gebruik, zoals bijvoorbeeld het inzetten van acteurs. Ik doe wel heel veel met gebaren en laat die gebaren ook samenvallen met wat ik zeg. Omdat ik veel met volwassenen werk, heb ik schroom om met acteurs te werken, omdat ik (wellicht ten onrechte) denk dat ze dat vervelend vinden of zich generen om acteur te zijn voor zo’n hele groep ‘aanstaarders’. Ik heb ’t al eerder geschreven : ik wil meer met acteurs gaan doen en moet over die schroom heen stappen. Op de hotelschool heb ik de indruk dat de studenten het wel leuk vinden om acteur te zijn en om ze in actie te zien. Sommigen bekleden hun rol met verve en daar moet je wel voor uitkijken, zoals bij techniek 19 door Ben aangegeven wordt:  zorg dat er een 1-op-1 relatie is tussen de woorden en de actie, de handeling. Instrueer de acteurs daar goed over!

Elk jaar doe ik met de beginners het gedicht ‘Déjeuner du matin’ van Jacques Prévert, met twee acteurs en alle daarbij behorende attributen. Voordat we het gedicht gaan doen, neem ik alle attributen door en vraag hoe ze heten. Dit gedicht maakt altijd een verpletterende  indruk op de aanwezigen. Ze zien het gedicht voor hun ogen tot leven komen. Ik heb ’t gedicht ook 1x voor collega’s gedaan tijdens de Good Practice Day (studiedag) op de universiteit van Leiden. Daar had ik een actrice – collega Frans – die geheel haar eigen ‘leuke’ handelingen ging verrichten!  Weg synchronisatie woorden en handelingen! Gelukkig snappen de cursisten en studenten over het algemeen beter hoe deze techniek werkt dan helaas blijkbaar sommige collega’s…

Ik begon dit stukje ermee dat ik niet alle TPRS technieken gebruik: dit is ook niet nodig of verplicht. Je werkt met die, waarvan je ziet dat ze veel effect hebben op het verwerven van de taal bij je leerlingen én met die technieken, die ook bij jezelf passen. Daar loop je dan soms tegen gevoelens van jezelf aan, die al dan niet terecht zijn en waar je iets mee kunt doen; of niet… Wordt vervolgd dus!

Goede synchronisatie in het filmpje hieronder, behalve bij de hoed en de jas. Is eigenlijk ook wel gek: eerst je hoed opdoen en dan pas je jas aandoen. Toch staat ’t zo in ’t gedicht en je ziet het ook op het tekeningetje hiernaast.

In het volgende filmpje wel eerst de hoed en dan pas de jas, maar daar is de uitspraak niet zo goed…

De afbeelding is afkomstig van de site: http://ohlalafle.blogspot.nl/2012/10/le-passe-compose.html

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 19 – Woorden en acties synchroniseren

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 19 – Woorden en acties synchroniseren

synchroon_zwemmenEn vandaag bespreken we van de TPRS  Stap 2 technieken techniek 19, het synchroniseren van woorden en handelingen.

Ben geeft aan dat als je met acteurs werkt,je erop dient te letten dat je de acteurs precies gelijktijdig met jouw woorden hun acties laat verrichten. Ze mogen niet vóór jouw woorden tot handeling overgaan. Jij als docent bent de regisseur en dient ervoor te zorgen dat het proces verloopt zoals jij wilt.

En haast je hierbij niet! Ben haalt hier Blaine bij aan: het punt is niet dat je het verhaal afkrijgt, maar het punt is dat je langzaam gaat in het belang van begrijpelijke input. Wanneer we de synchronisatie techniek uitvoeren en de handelingen en de woorden tegelijkertijd plaats laten vinden, wanneer we ze samen laten vallen, dan zorgt deze nauwkeurige slow motion ervoor dat het verhaal duidelijk is voor iedereen in het lokaal.

Ben’s reflectievraag: Synchroniseer je de handelingen met de woorden?

De afbeelding is afkomstig van de webpagina ‘Synchroon zwemmen: elegant lenig en fotogeniek’: http://www.ad.nl/ad/nl/5624/sportwereld/photoalbum/detail/3073905/321752/0/Synchroon-zwemmen-elegant-lenig-en-fotogeniek.dhtml