TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – perken

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – binnen de perken blijven

TPRS heeft 3 stappen

  1. Stap 1= betekenis geven, met 15 technieken volgens Ben Slavic’s TPRS in a Year!
  2. Stap 2 = het verhaal vragen, met 10 technieken
  3. Stap 3 = lezen (wordt niet behandeld in TPRS in a Year!)

125900-004-63C3D81BWe gaan nu techniek 13 en 14 samen behandelen, omdat die samen een halve bladzijde beslaan in Ben’s boek.

Techniek 13 is de 80% regel: als 80% van je leerlingen 80% of hoger scoort op onaangekondigde toetsen of testen, dan kan je volgende les doorgaan zoals gepland. Als niet aan deze 80% regel wordt voldaan, dan dien je de structuren de volgende les in een nieuw verhaal opnieuw te gebruiken.

Techniek 14 heeft te maken met “binnen de perken blijven” – in het Engels “staying in bounds” genoemd. Zodra je een woord gebruikt dat de leerlingen niet kennen, begin je ze te verliezen. “Binnen de perken blijven” betekent volgens Ben:

  1. woorden gebruiken die de leerlingen kennen 
  2. nieuwe woorden op het bord schrijven met de vertaling erbij = zorgen dat de leerlingen de betekenis kennen
  3. het meeste van je begrijpelijke input voor die les alleen bouwen rond de doelstructuren voor die les

De afbeelding is afkomstig van de website: http://anw.inl.nl/article/parterre

TPRS in een jaar – techniek 12 – Recycling = samenvatten – de lespraktijk

TPRS in een jaar – techniek 12 – Recycling = samenvatten – de lespraktijk

MEN-AS09-gazette-recycle-treeVan de TPRS Stap 1 technieken is samenvatten van het verhaal de 12e techniek.

Deze techniek heb ik de laatste jaren inderdaad vaak gebruikt op die momenten, waarop het verhaal tijdelijk even vastliep en ik zo gauw niet wist hoe verder te gaan. Ik vind het een fijne techniek, omdat je met elkaar weer even een overzicht maakt en krijgt van het verhaal en omdat je, zoals Ben ook al aangaf, vaak daarna weer een opening ziet hoe het verhaal verder kan gaan lopen.

Afgelopen les hebben we de oude structuren van het afgelopen jaar herhaald in een nieuw verhaal. We hadden eerst de verhalen van de vorige week herlezen in de tegenwoordige tijd en vertaald – vorige week hadden we ze gemaakt in de verleden tijd. Toen wilden ze wel verder gaan met een nieuw verhaal. Dat werd het verhaal over de actrice en femme fatale Chantal edoch dom blondje die in Cannes aan haar persoonlijk assistent om een tolk verzocht omdat ze geen Frans sprak. Het terug vertellen werd door de hele groep gedaan en iedereen had wel een aanvullende zin om het verhaal weer op te bouwen. Dit ging ze toch wel beter af, dan zelf een verhaal gaan maken – dus reproductie ging nog beter dan productie en dat is voor een A1 groep ook nog heel normaal.

Techniek 12 doet me denken aan de embedded storyboard techniek die Michele Whaley ontwikkeld heeft. Als hulp bij het samenvatten en terug vertellen kun je tekeningetjes gebruiken. Michele laat ‘de tekenartiest’ van de klas tekeningetjes maken bij de verschillende structuren. Ze laat per structuur een kolom maken, dus meestal heb je drie kolommen. In de bovenste rij komen dan de tekeningetjes die horen bij de eerste en gemakkelijkste versie van het verhaal. In de rij daaronder komen dan tekeningetjes van de details die bij die structuren horen en zo gaan de rijen verder naar beneden. Dit staat uitgebreider uitgelegd bij de blogbijdrage van afgelopen dinsdag 26 maart, met een bijbehorende tekening.

Verder zijn we niet gekomen met het verhaal, want we hebben ook nog over de Pasen gepraat, of men dan nog iets ging doen, over het weer gepraat. We hebben de inmiddels al 50-jarige “petit ourson guimauve” geproefd en geluisterd naar een liedje over Pasen van Cauet “Je crois-t-aux cloches de Pâques”. En toen waren de anderhalf uur alweer omgevlogen.

We hebben niks met de emoties gedaan, zoals ik had gewild, wel veel met dialogen = dus ook werken met de ik- en jij-vorm, naast de hij/zij vormen. Ik houd ‘m in de gaten om dan toch hopelijk er de volgende keer iets mee te doen.

De afbeelding is afkomstig van de site: http://www.motherearthnews.com/Nature-Community/Recycled-Products-Repurpose-Emissions-EPI.aspx

TPRS en visuele hulpmiddelen bij het lezen en terugvertellen van verhalen – Embedded storyboards

Embedded storyboards, wat is dat nu weer voor een Engelse term, zul je denken. Eerder al schreef ik o.a. hier over embedded readings, een uitvinding van Laurie Clarcq en Michele Whaley. Ik gaf het toen nog een Nederlandse naam, maar na discussie met lezers van het blog op de TPRS community op Digischool gaf men toch de voorkeur aan het handhaven van de Engelse benaming. In de nieuwe Engelstalige uitgave uit 2012 van het TPRS handboek Fluency through TPR Storytelling van Blaine Ray en Contee Seely worden de embedded Reading besproken op de bladzijden 194 t/m 205. Het gaat om verhalen die beginnen met een simpel basisverhaal, dat in minstens twee stappen steeds ingewikkelder wordt, waarbij de eerdere basis gehandhaafd blijft. Er is een aparte site voor, met veel verhaaltjes: http://embeddedreading.com/

Embedded_storyboard_Michele_WhaleyWat zijn nu die embedded storyboards? Michele schrijft erover: “Neem evenveel kolommen als je structuren hebt. Het basisverhaaltje kan bijvoorbeeld zijn:

  • Laurie houdt van pizza.
  • Michele kijkt naar de pizza.
  • Waar is de pizza gebleven?

Je “tekenartiest” maakt tekeningen in de bovenste rij van de drie kolommen: één tekening voor elke zin, zodat wanneer de zinnen geïdentificeerd moeten worden als je ze leest of (later) als de leerlingen het verhaal terug gaan vertellen, de drie structuren bovenaan staan staan als een “kop” voor zowel de leerling als de docent.

Als je nu doorgaat met het volgende niveau van de embedded reading, ga je details toevoegen die in relatie staan tot elke zin onder dat plaatje. Als je volgende zin was: “Michele houdt ook van pizza,” dan gaat die tekening in de eerste kolom, tweede rij, dus in de box eronder. Als een andere zin was, “Laurie kijkt naar Michele,” dan kan die in de middelste kolom. Dan kan je nog toevoegen “Michele houdt van chocolade pizza met lima bonen,” en die details zouden dan weer in de eerste kolom gaan, in een andere box / rij onder de eerste twee.

Als je details aan het verhaal toevoegt, vullen de tekeningen meer en meer boxen onder de originele storyline. Wanneer je het verhaal met de leerlingen herleest, moeten ze wijzen naar de tekeningen of zelfs de details daarin aanwijzen. Daarvoor moeten ze naar de plaatjes kijken en uitvinden wat bij elkaar hoort. En wanneer ze mondeling of schriftelijk getoetst worden, kan de docent zien in welke mate ze  de doelen van een eenvoudige hervertelling overstijgen door gewoon te kijken hoe vaak ze onder de doelstructuren duiken die bovenaan de bladzijde staat.

Hier is de originele tekst van Michele over de storyboards te vinden.  Hebben jullie haar filmpje al bekeken van een TPRS les Russisch? Dit is de link naar de lange versie; daar kun je ook klikken voor een verkorte versie.

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 12 – Recycling – samenvatten

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 12 – Recycling – Samenvatten

RecyclingTechniek 12 van de 15 TPRS Stap 1 technieken – i.v.m. betekenis geven en persoonlijk maken.

Techniek 12 heeft te maken met het samenvatten van wat er tot dan toe in een verhaal gebeurd is. Het is als een mini-terugvertelling tijdens het verhaal. Het hoeft niet langer dan een minuut te duren, maar het geeft de leerlingen de kans om meerdere zinnen achter elkaar te begrijpen. Het is ook leuk voor de docent om te zien hoe ver de leerlingen al gevorderd zijn.

Ben zegt dat je als je hard aan het werk bent om samen met je klas een verhaal te maken, je als docent nog wel eens wilt vergeten om deze techniek toe te passen. Echter, op het moment dat het ingewikkeld wordt of het een beetje bizar wordt, is dat het perfecte moment om het verhaal tot zover even samen te vatten. Samenvatten speelt een belangrijke rol, omdat iedereen even pas op de plaats kan maken en met nieuwe ogen naar het verhaal kan kijken en misschien komt er wel een nieuwe richting voor het verhaal uit, die gemist zou zijn, als er niet even teruggekeken was.

Ben raadt aan om de 5 à 10 minuten samen te vatten en het kort te doen = minder dan een minuut. Hij vindt het altijd verrassend dat een verhaal dat misschien in wel 40 minuten opgebouwd is in minder dan een minuut terugverteld kan worden. Docent en leerlingen worden hiermee eraan herinnerd hoeveel ze tijdens het cirkelen voor elkaar hebben gekregen.

De afbeelding is afkomstig van de site: http://www.timp-electronics.com/recyclen/

TPRS in een jaar – techniek 11 – Reacties – de lespraktijk

TPRS Stap 1 – technieken : betekenis geven en persoonlijk maken: techniek 11 – Reacties – de lespraktijk

 emotiesWe zijn inmiddels bij de elfde van de 15 TPRS technieken beland die te maken hebben met het geven van de betekenis en met het persoonlijk maken van de les. Techniek elf heeft te maken met de reacties van de leerlingen. Je hebt enerzijds de spontane reacties van de leerlingen, die je als docent kunt “lezen” en anderzijds kun je die reacties ook sturen, om de verhalen te verlevendigen door de leerlingen en de acteurs om emotionele reacties te vragen.

Ik was de laatste tijd enorm druk en dat heeft altijd invloed op mijn creativiteit of beter gezegd, op het ontbreken daaraan. Techniek 11 is een mooie techniek om o.a. in dit soort situaties te gaan gebruiken, omdat een les, zelfs met TPRS, anders soms een beetje saai kan worden. De emoties brengen leven in de brouwerij!

Ik vind deze techniek ook een mooie aanleiding om weer eens wat meer met acteurs te werken.

Alvorens over te gaan tot een bespreking van deze categorieën: vorige week hebben we alweer de laatste les gehad met de beginners en met een B1 groep; deze week de andere B1 groep en de A2 groep. De laatste les doen we meestal een spel. Met de beginners hebben we ganzenbord gedaan; bij elk cijfer hoorde een vraag (in de doeltaal) die ofwel uitgebeeld moest worden met TPR of die ‘gewoon’ beantwoord moest worden. Bij de Action had ik een paar mega-dobbelstenen gevonden en daarmee gooiden we en werden de cijfers nog eens goed herhaald. Hier kun je een oud ganzenbord downloaden en in Rambouillet zit een ganzenbordmuseum, met ganzenborden uit de hele wereld. Het ganzenbord is trouwens niet zomaar een spelletje, maar er wordt ook wel een esoterische betekenis aan toegekend. Verder staat het voor de levensweg en het lot wordt bepaald door de dobbelstenen. We hebben cider gedronken uit Normandië (2% alcohol)

Bij de B1 en A2 doen we altijd een competitie tussen twee of meer groepen, die zichzelf ook een geuzennaam geven. Iedereen heeft 3 vragen gemaakt bij verschillende categorieën : het boekje van Blaine Ray dat we gelezen hebben, bij de liedjes, bij wat we geproefd hebben, bij de actualiteit en een vrije categorie. De vraag in 1x goed = 2 points, opzoeken = 1 point . Altijd weer een vrolijk gebeuren! We hebben een tarte au citron erbij gegeten. Hmmmmmmmmmmmm! 20_Tarte_au_citron – niet zo’n moeilijk recept : alleen goed opletten met het toevoegen van de geklopte eieren; van het vuur af doen! Bon appétit!

0319_St_Joseph_oiseau_chateauIn Ermelo hebben we nu nog drie lessen te gaan met de A1 groep. We hebben 21 lessen gehad en de 21ste les zijn we alle structuren die  we met TPRS gedaan hebben nog eens gaan herhalen. Ik had eigenlijk nog 3 lessen met nieuwe structuren gepland, maar ik merk dat het goed is om eerst nog maar eens een pas op de plaats te maken. Beter weinig maar goed, dan veel en oppervlakkig. Alhoewel ik het wel een spanningsveld vindt: zeker volwassenen willen graag veel kunnen zeggen = output, maar alvorens je dat kunt moet je eerst heel veel input hebb en gehad, omdat ons brein op die manier in elkaar zit. TPRS is een begrijpelijke input methode en we zijn dus vooral bezig met het geven van input, die 100% begrijpelijk dient te zijn. Om eens te kijken wat ze al aan output kunnen geven, hebben we de vorige les een output activiteit gehad en dat vonden ze behoorlijk moeilijk. De cursisten hadden twee A-viertjes gekregen, met daarop alle  structuren van de afgelopen 20 lessen. In groepjes van drie hebben ze toen per groepje structuren uit 6 à 7 lessen gebruikt om een eigen verhaaltje te maken. We hadden eerst gezamenlijk een begin gemaakt : Dominique (lang, dik, rood haar en groene ogen) en François (klein, mager, kaal met zwarte bril en blonde baard en grote rode neus) waren in een kasteel. (We hadden het over kastelen aan de Loire gehad i.v.m. het weerspreukje “op de dag van de Heilige Jozef bouwen alle vogels een kasteel”, met een plaatje erbij van het grootste Loire-kasteel). Ieder groepje ging voortborduren op het gezamenlijke begin, met omschrijvingen en dialogen en emoties. Het overleggen bleek bij alle groepjes voornamelijk in het Nederlands te gaan… Toen ze bijna klaar waren zei ik dat ze het ook uit zouden gaan spelen. Er waren twee spelers en een verteller. Altijd weer leuk om te zien hoe verschillend mensen dingen aan kunnen pakken! Eén groepje had een fles wijn nodig en ze hadden dat op een papiertje getekend. Een ander groepje had met heel veel dialogen gewerkt en hadden er een hoorspel van gemaakt en een ander groepje had een kasteelheer geïntroduceerd die met zijn gast de wijnkelder van het kasteel inging.

Voor mij heel nuttig om te zien aan welke structuren we nog eens goed moeten werken. Dat gaan we de komende lessen doen. Dan ga ik pas echt iets met techniek 11 – reacties – doen. Omdat we nu een output activiteit hadden en geen verhaal gevraagd hebben, zat dat er niet in. Ik merk aan de activiteit van deze keer, dat het echt zinvoller is om vooral met input bezig te zijn. Qua output vind ik het dan handiger om te werken met bijvoorbeeld 5′ snelschrijven of het verhaal navertellen aan het einde van de les. Dit komt er toch vaak niet van, maar voor het bestendigen moet ik dit meer inbouwen en dit doen alvorens we gaan lezen. Uit onderzoek is ook gebleken dat het belangrijk is om aan het einde van de les terug te komen op dat wat je gedaan hebt, om een evaluerende lesafsluiting te hebben. Doe ik te weinig; aandachtspunt! Volgende week meer hierover.

Aan het einde van de les hebben we een liedje beluisterd van Helmut Fritz, waarmee hij een grote hit had in 2009 over een verveelde miljonair : Ca_menerve_Helmut_Fritz_met_vertalingNL. Daarin zit hij op een gegeven moment gekleed in bad macarons van Ladurée te eten, die hij achteloos in het water smijt (die dingen zijn knetterduur en hij zegt er ook nog bij dat het hem ergert dat men daarvoor in de rij gaat staan, maar goed, het schijnt dat ze lekker zijn). Wij hebben ook macarons geproefd, weliswaar niet van Ladurée. Met  een PowerPoint erbij hebben we over de macarons van Pierre Hermé en Ladurée gesproken. Gisteren namelijk, woensdag 20 maart, was “Le jour du macaron“; dit is een jaarlijks terugkerend fenomeen. Elk jaar gaat van alle verkochte macarons op 20 maart een bedrag naar een ander goed doel.

Op de Hotelschool zijn we nu vooral naar de examens en klassieke toetsen toe aan het werken en staat de TPRS in de koelkast. Dit jaar is een overgangsjaar, waarin TPRS nog een kleiner onderdeel uitmaakt in het lesprogramma. De komende periode hoop ik voor de komende jaren een TPRS-curriculum op te gaan zetten, in samenspraak met de collega’s van Duits.

De bovenste afbeelding is afkomstig van het blog: http://www.psyblog.nl/2012/01/27/emoties/

De afbeelding van het Château de Chambord is afkomstig van: http://www.fanpop.com/clubs/castles/images/697047/title/chateau-de-chambord-photo

2

#Wereldverteldag 20 maart 2013

Wereldverteldag_logo_2013Wereldwijd is het jaarlijks Wereldverteldag op 20 maart. In Nederland is er een aparte site voor: http://www.wereldverteldag.nl/

Op de site staat te lezen: “De dag begint met vertellers in Azië. Langzaam verspreidt het vertelvirus zich naar het westen en nemen vertellers in Europa het stokje over. Als het licht uitgaat in het Verre Oosten laten vertellers in Noord- en Zuid-Amerika van zich horen.

Thema 2013 : Noodlot en Fortuin
Al die verhalen uit de hele wereld worden met elkaar verbonden door een centraal thema. Voor 2013 is het thema Fortune and Fate, oftewel Noodlot en Fortuin.

Wereldverteldag in Nederland
Ook dit jaar organiseren verhalenvertellers in Nederland in de week van 20 maart weer talloze activiteiten. Kijk onder evenementen wat er georganiseerd wordt in Nederland en kom kijken hoe verhalen tot leven komen.

Live stream uit het Wereldwijd Vertelcafe in Amsterdam
Op 20 maart kunt u vanaf ca. 16.00 uur d.m.v. een live videoverbinding meekijken met de gebeurtenissen in vertelcafé Mezrab te Amsterdam. Met o.a. vertellers uit het buitenland via Skype en bekendmaking van de Verteller van het Jaar 2013. Klik hier voor het volledige programma van vertelcafé Mezrab.

Wereldverteldag_logo

De afbeelding met het logo Werledverteldag 2013 is afkomstig van de Belgische site “Van stoel tot stoel”: http://www.vanstoeltotstoel.be/?action=onderdeel&onderdeel=37

 

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 11 – Reacties

TPRS Stap 1 – technieken : betekenis geven en persoonlijk maken: voorafje voor techniek 1 –  Reacties

orchestra_533aBen noemt dit een techniek op meesterniveau.

Volgens Ben is het een belangrijke techniek, omdat deze techniek vraagt om eerlijke reacties van de leerlingen/studenten/cursisten en omdat deze techniek zorgt voor betrokkenheid van de leerlingen en omdat deze techniek ervoor zorgt dat jij langzamer gaat.

Ben zegt dat “Silence is not golden in the TPRS classroom”. Als er stilte volgt op een vraag van jou dan weet je het volgende:

  • je gaat te snel
  • de leerlingen begrijpen het niet
  • de leerlingen hebben niet genoeg tijd om leuke, gevatte antwoorden te verzinnen
  • je checkt de barometerleerling niet

Merendeels zijn ja- en nee-antwoorden al voldoende (bij beginners) : dat moeten ze minstens in de doeltaal zeggen. Om de klas levendiger te maken, kun je wel om melodrama vragen, zelfs in de ja- en nee-antwoorden!

Ben geeft een lijst met ideeën van Blaine Ray om reacties van de leerlingen uit te lokken:

  • geef een zin en de leerlingen beantwoorden met interesse (bv. met Ooooh!)
  • stel een vraag waarop iedereen het antwoord weet – je krijgt een koor-antwoord
  • stel een vraag waarop nog geen antwoord bekend is. De leerlingen gissen en de docent kiest het meest creatieve antwoord of zegt nee. De docent geeft dan het antwoord uit de klas, hun eigen antwoord op de vraag en de leerlingen reageren daarop
  • geef een zin die vraagt om een nee-antwoord en de leerlingen reageren met : Oh nee! Oh nee! (in de doeltaal). (Techniek 33). Bij de niveaus A1 en hoger reageren de leerlingen met uitroepen als ¡Qué bueno!, Ça c’est bon!,  ¡Fantástico!, Formidable!, ¡Qué horrible!, C’est affreux! etc.
  • als de zin uitgebeeld kan worden door een acteur dan stop je met vragen stellen en laat je de acteurs het uitspelen. De acteurs en niet alleen de leerlingen in de klas reageren ook op gebeurtenissen in het verhaal.

Ben geeft aan dat wanneer je steeds emotionele en intuïtieve reacties krijgt van de klas en van de acteurs (techniek 21) dat je dan weet dat je TPRS aan het doen bent zoals het bedoeld is.

Vragen om emotionele reacties zorgt er ook voor dat je langzamer gaat. Ga pas door met het verhaal als je een stevig “Ooh!” van de klas hebt gehoord na elk nieuw feit. Ben maakt hier ook een gebaar bij ; hij kijkt naar beneden en doet zijn armen naar voren en leunt naar achteren en neemt daarmee zijn armen wat mee omhoog  en geeft als een soort dirigent aan welke reactie verwacht wordt.

De afbeelding is afkomstig van de site: http://well.blogs.nytimes.com/2007/11/09/a-little-more-sweat-maestro/