Franse, Bretonse, Engelse en Spaanse TPRS les in Agen in Frankrijk

Tijdens de Agen TPRS workshop van Judy Dubois van T.P.R.S.-Witch geeft TPRS docente Sabrina Janczak Franse les via TPRS aan leerlingen (jong & oud door elkaar) met gemengde ERK niveaus, van niveau A1 t/m B2. De lessen zijn op de ochtend, van maandag 25 juli t/m vrijdag 29 juli in het centrum van Agen, een leuk levendig stadje in Zuid-West Frankrijk, bekend van de pruneaux d’Agen. Andere docenten observeren achterin het lokaal de lessen om te leren hoe je op die manier TPRS-les kunt geven. Drie andere TPRS docenten geven lessen Engels, Bretons en Spaans. Je kunt dus als leerling Bretonse, Engelse, Franse en Spaanse TPRS lessen volgen (en op die manier ‘de kunst afkijken’ en zien en ervaren hoe TPRS lessen aan beginners en gevorderden worden gegeven.), maar je kunt dus ook  als docent naar Agen om TPRS te leren in de workshops en coaching sessies.

TPRS – If a child can’t learn the way we teach, maybe we should teach the way they learn

If-a-child-cant-learn

“Als een kind niet kan leren op de manier waarop wij doceren, misschien moeten we dan doceren op de manier waarop zij leren” – Ignacio Estrada.

TPRS houdt rekening met hoe ons brein taal verwerft en taallessen die gebaseerd zijn op TPRS zijn daarom zodanig, dat degene die de taal aan het leren is – of dat nou een kind is of een volwassene – de taal op zijn eigen manier kan verwerven. De docent doceert dus bewust met technieken die aansluiten bij de manier waarop de individuele leerling leert. Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek spreekt men bij TPRS liever niet van het woord ‘leren’, omdat het merendeel van de mensen taal onbewust verwerft – iets wat overigens veel taaldocenten niet beseffen! Door samen verhalen te maken in de doeltaal en door het lezen van 95% begrijpelijke teksten/verhalen is de focus op het verhaal en niet op de taal ‘an sich’ en daarmee kan de leerling de taal dus ook daadwerkelijk onbewust verwerven.

“Doceren op de manier waarop de leerlingen leren” → TPRS is breinvriendelijk omdat het rekening houdt met meervoudige intelligenties. Kijk maar eens naar de voorbeelden m.b.t. meervoudige intelligenties hieronder (niet onuitputtelijk)
                                             N.B. hierbij is > 90% van de les in de doeltaal!)

  • de linguïstisch-verbale (bv. het gebruik van hoogfrequente grammaticale structuren, het maken van het verhaal via speciale vragentechnieken [auditief: luisteren en spreken], lezen, schrijven – hé dat zijn alle taalvaardigheden op een rijtje!)
  • de logisch-mathematische (pop-up grammatica, begripschecks)
  • de visueel-ruimtelijke (TPR, tekenen, ‘snapshots’ van scènes, attributen, ‘acteurs’)
  • de lichamelijk-kinesthetische (TPR, ‘acteurs’ [=leerlingen die het verhaal uitbeelden], gebaren om woorden aan te duiden [echter anders dan dat bij AIM gebeurt!])
  • de interpersoonlijke (de interactie van de docent met de leerlingen via het [hardop] vragen van verhalen, waarbij de leerlingen zorgen voor de input voor het verhaal en zij zo samen met elkaar verhalen scheppen. En meer in het bijzonder ook de persoonlijke vragen aan de leerlingen (PQA)).
  • de intrapersoonlijke (pop-up grammatica, begripschecks, ‘speedwrites’)
  • de natuurgerichte (praten over het weer, (huis)dieren)

Teach Students, not Curriculum  - poster Susan GrossWat ook het mooie is van TPRS, is dat de docent elke les differentieert : naast de algemene vragen voor de klas als geheel, krijgt iedereen wat hij of zij persoonlijk nodig heeft. De langzame verwerkers krijgen andere vragen en opdrachten dan de ‘gemiddelde’ leerlingen en de ‘supersterren’ kunnen uitblinken op hun manier door speciale op hun lijf gesneden vragen en opdrachten. En het bijzondere is: dit alles gaat tijdens de les in een vloeiende beweging door, de docent heeft er geen extra werk door! Wel dient hij zijn leerlingen goed te observeren en te kennen, om te weten wie wat nodig heeft.

Een gevleugelde uitdrukking in TPRS is: “Teach students notHPIM2046 curriculum”

Hopelijk is uit voorgaande duidelijk geworden, dat de docent die met TPRS werkt dus geen ouderwets grammatica-onderwijs of zogenaamd ‘communicatief taalonderwijs’ voorschotelt, waarbij iedereen hetzelfde krijgt en wat merendeels gebaseerd is op traditie en een paar snufjes moderniteit (mobieltje of IPad in de les gebruiken) en waarbij er vooral heel veel (digitale) werkbladen ingevuld worden door de leerling en er amper in de doeltaal geluisterd en gesproken wordt. Is dat doceren op de manier waarop zij leren?

Hierboven is diverse keren ‘TPRS-jargon’ gebruikt – wil je daar meer over weten, lees dan Storytelling voor het talenonderwijs – handboek TPRS voor docenten MVT en NT2 van Blaine Ray en Contee Seely.

De afbeelding met de quote van Ignacio Estrada is afkomstig van deze site.
De poster “Teach students not curriculum” is afkomstig van de website van Susan Gross en is daar als postertje te bestellen.

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 25 – Variaties in werkwoordstijden

TPRS – Stap 2 – voorafje voor techniek 25 – Variaties in werkwoordstijden

Van Alle Tijden logoEn dit is dan de laatste van de TPRS stap 2 technieken, techniek 25 : variaties in de tijden van de werkwoorden

Ben zegt dat taaldocenten soms wijsgemaakt worden door de educatieve uitgevers en gaan denken wat die willen dat ze denken, namelijk dat talen in ‘niveaus’ bestaan en dat de tegenwoordige tijd altijd de eerste tijd is die kinderen horen als ze een taal leren. Ben zegt dat dit niet waar is.

Hij zegt dat het bewustzijn van de verschillende werkwoordstijden voornamelijk iets intuïtiefs is : als leerlingen de betekenis van een werkwoord kennen, dan leiden ze de werkwoordstijd af van de context van het verhaal. Dit betekent in het bijzonder dat de tegenwoordige tijd en de verleden tijd regelmatig gebruikt kunnen worden en gebruikt dienen te worden in verhalen.

Hij geeft aan dat verhalen in de verleden tijd verteld dienen te worden, dat het verhaal samenvatten uiteraard in de verleden tijd wordt gedaan en dat dialogen natuurlijk in de de tegenwoordige tijd voorkomen. Ben zegt dat de leerlingen de verschillen in de tijden snel oppikken, zo lang alles rond het werkwoord duidelijk is en zo lang ze de betekenis van het werkwoord kennen.

Hij geeft aan dat herhaaldelijk het begrip checken ervoor zorgt dat de verschillende tijden correct verwerkt worden. Regelmatige auditieve begripschecks met geschreven ondersteuning verhelderen het auditieve en het visuele aspect van iedere werkwoordstijd in het brein van de leerling.

PQA, de persoonlijke vragen waarmee je informeert naar bijzonderheden van de leerlingen, dienen volgens Ben niet beperkt te blijven tot de tegenwoordige tijd. Gesprekken over dingen die de leerlingen vaak doen zijn in de tegenwoordige tijd en wanneer ze gaan over iets dat voor de les gebeurd is, zijn ze in de verleden tijd. Hij zegt dat je gewoon dat moet doen wat natuurlijk is en dat PQA ook het ideale moment is om andere tijden aan bod te laten komen, zoals de toekomstige tijd, de samengestelde tijden, de voorwaardelijke wijs ( ‘als… dan’) enzovoorts.

Ben’s reflectievraag: “Gebruik je meerdere werkwoordstijden in je verhaal?”

De afbeelding is afkomstig van : http://www.deboekensalon.nl/nieuws/van-alle-tijden-de-avonden

TPRS in een jaar – techniek 3 – uitgebreide PQA – de lespraktijk

TPRS in een jaar – techniek 3 – uitgebreide PQA – de lespraktijk.

slapen-doe-je-hier-in-een-2cv_1000x667Op zondag heb je kunnen lezen wat uitgebreide PQA is (en de week daarvoor wat PQA is. Ik kopieer hier de uitleg van zondag: “Bij uitgebreide PQA verschuift het persoonlijke bijna ongemerkt naar een verhaal. Ben heeft het over een “theatrale improvisatie met de doelstructuren” waarbij 1 of meer leerlingen betrokken zijn en waarbij de fantasie de vrije loop heeft.”

Tot nu toe heb ik deze techniek nog nooit in mijn lessen toegepast. Het leek me eigenlijk niet al te moeilijk om toe te passen. Maar IK HEB GEFAALD! Het is me niet gelukt, terwijl er een prachtige situatie was en ik dacht ‘m zo “in te kunnen koppen”. Met de A1’ers en beginners hadden we de doelstructuren:

  1. Zij wilden de nacht doorbrengen in …
  2. Zij konden niet blijven
  3. Zij moesten terugkeren om … te zoeken

Eerst hebben we deze weer met techniek 1 – gebaren – ingeoefend en dat vinden we leuk om te doen, wat ook aansluit bij Ben’s opmerking dat je de les meteen al leuk begint. (We hebben trouwens voordat we met bovenstaande structuren gingen stoeien eerst nog gepraat over het weer en over een schilderij van Vincent van Gogh over een molen in Montmartre en wie daar wel eens geweest was – wellicht ten overvloede, maar in het Frans natuurlijk. Ik ben echt verbaasd hoe goed de beginners al over het weer kunnen praten!)

Er ontstond bij de A1’ers een grappig verhaal over een echtpaar – Vincent et Isabelle – dat de nacht wilde doorbrengen in een hotel in Lyon. Dat hotel en alle hotels waren vol, want er was een festival : Fête des lumières. Ze konden dus niet in een hotel blijven. Toen wilden ze gaan overnachten onder een brug in hun 2CV (eend). Iemand uit de groep bleek dat in Berlijn gedaan te hebben; dat vond ik een mooie aanleiding om uitgebreide PQA te gaan doen om met hem een apart verhaal uit te gaan bouwen, maar hij klapte een beetje dicht van die aandacht (en misschien ook wel door het onderwerp?) – kreeg ik de indruk. Hij weerde het een beetje af , dus helaas konden we het niet verder uitbouwen, terwijl ik al voor me zag dat dit prachtige perspectieven kon bieden. Ik heb ’t toen maar zo gelaten. Bij de beginners heb ik helemaal geen aanleiding gevonden, omdat ik ook al meteen een verhaal ben begonnen zoals ik altijd doe, vanuit personen die de groep verzonnen heeft.

Wat heb ik er nu van geleerd, dat het niet gelukt is? Ik denk dat ik de volgende keer meteen moet kijken hoe ik met 1 van de structuren direct op 1 of meer aanwezigen aan kan sluiten, zodat het inderdaad meteen vanuit hen een verhaal gaat worden. Ben heeft het ook over een theatrale improvisatie met de doelstructuren waarbij 1 of meer leerlingen betrokken zijn.

Geen TPRS bericht over deze techniek op de Hotelschool : we zitten momenteel in allemaal toetsweken, dus daar ligt de TPRS even stil. Dat komt als het goed is weer over een paar weken, dus dan ook weer berichten uit die hoek.

holiday-rental-paris-car-parkOh, en als je nieuwsgierig bent naar hoe het verhaal verder ging: Isabelle en Vincent gingen een bos zoeken om te overnachten in hun 2CV. Ze moesten echter terugkeren naar de brug want ze waren hun kinderen – Victor en Fanny – daar vergeten. Maar de kinderen waren er niet meer, want die waren hun ouders gaan zoeken. En toen waren we moe geworden en zijn we naar een liedje gaan luisteren. En daarna hebben we een verhaaltje gelezen met bovenstaande structuren in de tegenwoordige tijd, dat we klassikaal vertaald hebben. En daarna hebben we Anis de Flavigny geproefd en daarbij hebben we af en toe wat meer Nederlands gepraat.

Het was trouwens leuk dat deze les de Benjamin van de groep een grote inbreng had in het vervolg van het verhaal – hij kwam elke keer met zulke grappige dingen (onder de brug slapen, de kinderen vergeten), dat iedereen in de lach schoot zodat dat natuurlijk in het verhaal moest komen. De Benjamin is een jongen uit het speciaal onderwijs van rond de 16 jaar, die op zijn school geen Frans heeft, maar die vorig jaar op vakantie in Frankrijk zo enthousiast was geworden over Frankrijk en het kunnen communiceren met Franse vrienden, dat hij besloten had om op Franse les te gaan en dat doet hij nu al voor het tweede jaar – tussen allemaal volwassenen!

De afbeeldingen zijn afkomstig van de website : http://chezbertrand.com/chambre-hotes-paris/reservation.html

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 3 – uitgebreide PQA

#TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 3 – uitgebreide PQA

Baboesjka-poppenOp 13 en 17 januari heb je kunnen lezen over PQA – persoonlijke vragen en antwoorden : het te weten komen van details over de leerlingen – voor leerlingen kun je uiteraard ook lezen studenten of cursisten.

Bij uitgebreide PQA verschuift het persoonlijke bijna ongemerkt naar een verhaal. Ben heeft het over een “theatrale improvisatie met de doelstructuren” waarbij 1 of meer leerlingen betrokken zijn en waarbij de fantasie de vrije loop heeft.

Hij zegt dat je gemakkelijk van PQA naar iets groters kunt uitgroeien, zoals een kleine scene of een verhaal en dat dit vaak moeiteloos en spontaan gebeurt als een natuurlijke  uitwas van de persoonlijke vragen en antwoorden, waardoor je dus bijna ongemerkt stap 2 – het verhaal vragen – binnengaat. Ben probeert altijd in gedachten te houden dat hij bij uitgebreide PQA niet alleen probeert om zoveel mogelijk herhalingen van de woorden van die dag te krijgen, maar ook om de begrijpelijke input richting een potentieel verhaal te leiden.

Hij geeft aan dat uitgebreide PQA verschilt van PQA, doordat het minder puur conversatie-achtig is, waardoor de eerste-persoon minder gebruikt wordt.

Verhalen die ontstaan uit de uitgebreide PQA verlopen lang niet altijd volgens de vooropgezette verhaallijn die je van plan was te volgen, maar ze slagen omdat ze gaan over iemand uit de klas. Blaine Ray doet dit continu zo, volgens Ben. Kijk er de filmpjes op Youtube maar eens op na.

Ben adviseert om samen ‘lekker te spelen’ . Het hart van TPRS is volgens hem je gewoon te laten gaan [in de fantasie; AL] en lol te hebben met de leerlingen.

Lees aanstaande donderdagmiddag 24 januari verder over uitgebreide PQA en dan vanuit de lespraktijk.

Foto afkomstig van de site ‘Schrijven om te beklijven’, bij het artikel: ‘Persoonlijke verhalen zitten onderhuids’ ;  http://www.schrijvenomtebeklijven.nl/2012/03/echte-persoonlijke-verhalen-zitten-onderhuids/

TPRS in een jaar – techniek 2 – PQA – de lespraktijk.

personnalTPRS in een jaar – techniek 2 – PQA – de lespraktijk.

Elke week bespreken we een techniek uit het boek “TPRS in a year” van Ben Slavic, zondag theoretisch en donderdag gekoppeld aan de leservaringen. Vandaag techniek 2, PQA, persoonlijke vragen en antwoorden.

Via PQA probeer je details over de leerlingen te weten te komen. Dat doe je door persoonlijke vragen aan de leerlingen te stellen, die passen bij de structuren waar je mee bezig bent of structuren waar je met elkaar al eerder verhalen mee gemaakt hebt en die dus bekend zijn.

PQA is een techniek die ik veel gebruik met de volwassen cursisten en bijna meer nog bij de hogere niveaus. Ik merk dat ik het minder gebruik met mijn studenten op de hotelschool, omdat ik daar toch een soort hijgerig gevoel in mijn nek heb door de toetsen die we moeten doen, oftewel, ik laat me opfokken door het curriculum! Wat een ontluisterende conclusie…

Ben Slavic heeft ook een boek over allen PAQ geschreven: PQA in a Wink!

Op de Hotelschool moeten de studenten vanuit hun beroep veel vragen aan de (potentiële) gasten stellen. Ik heb ze laten weten dat ze in het Frans op drie manieren precies dezelfde vraag kunnen stellen. Om daarmee te oefenen stel ik regelmatig na het week-end vragen over hoe het was, wat ze gedaan hebben en of ze gewerkt hebben (bijna allemaal werken ze als bijbaantje in een hotel of restaurant). Na de kerstvakantie is dit een beetje gaan versloffen. De komende weken zijn er allemaal toetsen, en ik heb al opgemerkt dat ik dan toch meer met ‘de taak’ dan met ‘de mens’ bezig raak. Dit is een serieus aandachtspunt voor mij!

In de lessen dinsdagavond met de beginners en de A1’ers hebben we het aanleren van nieuwe woorden met gebaren – techniek 1 – erin gehouden, alhoewel ik bij de beginners deze keer niet alles in 1x gedaan heb, maar steeds in stukjes, dus tijdens het verhaal maken, omdat er twee pittige structuren bij zaten (“hij was zo intelligent dat hij kon begrijpen” & “hij heeft genomen/gepakt”, “en hij heeft ze aan hem/haar gegeven”).

Het wekelijkse weerspreukje ging erover dat als het op St Maurus vriest, de helft van de winter over is. Toen ik dit vorige week op mijn computer klaar zette, vroeg ik me af of ik een ander spreukje moest nemen, omdat het toen nog zo zacht was voor de tijd van het jaar… Maar we hebben uitgebreid – op alle niveaus – over de sneeuw en de kou en de weervoorspellingen gepraat (in het Frans uiteraard!) en waarschijnlijk daardoor ging het verhaal  bij de beginners ook over een sneeuwman, want een cursiste had verteld dat zij een sneeuwpop met haar kleinkinderen had gemaakt – daar kwamen we achter door persoonlijke vragen te stellen. Ik was begonnen met de vraag wie er van sneeuw hielden en wie niet. En aan degenen die er wel van hielden of ze van skiën hielden of schaatsen. Skiën was makkelijk om te snappen, schaatsen liet ik zien via schaats-gebaren-met de benen.

Het verhaal van de beginners: we hebben de sneeuwman een naam gegeven – Tom – en ik vroeg diverse cursisten wat hun naam is en daarop antwoorden ze direct en Bonhomme de neige - colorer! zonder aarzelen door dat te vertellen. Ik vroeg aan de anderen of ze inderdaad zo heetten en dat bevestigden ze. Ondertussen ging het verhaal ook verder: het was warm en Tom de sneeuwman was zo intelligent dat hij kon begrijpen dat hij ‘moest vertrekken’ – structuren uit eerdere lessen. Hij heeft zijn koffer en zijn ski’s gepakt en hij is naar de Pyreneeën gegaan. Er was nog niemand van de groep in de Pyreneeën geweest. In de andere groep wilden ze trouwens ook al naar de Pyreneeën en daar was 1 persoon van de groep in de Pyreneeën geweest, maar anderen hadden geskied in de Alpen en in Italië. Daar ging het verhaal trouwens over een vrouwelijke professor, geologe, die foto’s van een bepaalde berg in de Pyreneeën ging maken. Zij was zo intelligent, dat ze kon begrijpen hoe de wereld ontstaan was. Zij had foto’s genomen en ze had ze aan haar studenten gegeven tijdens een college. Ik heb tussendoor vragen gesteld over fotograferen, of ze dat deden of niet en wie het leuk vonden ik ik vroeg ook of ze de foto’s met een mobiel maakten of met een camera. Een cursiste vertelde dat ze die met haar Ipad maakte (die ze ook meteen tevoorschijn trok en toen vertelde iemand die in een museum werkt dat  veel bezoekers foto’s maken met hun Ipads. Ik merk nu ik erop terug kijk, dat ik die antwoorden dan niet weer naar de groep terugkoppelde en de cursisten of de antwoorden met elkaar ging vergelijken (wat ook veel gedaan wordt met PQA vragen). Daar wil ik de volgende week op gaan letten ! Dan gaan we trouwens bezig met ‘uitgebreide PQA’ , techniek 2 ; en ik merk nu dat we dat eigenlijk met de beginners al zo’n beetje gedaan hebben. Lees zondagmiddag meer over techniek 3, uitgebreide PQA!

Met de beginners hebben we trouwens de derde structuur niet zo uitgebreid gedaan; we werden moe en het werd daarom tijd voor een liedje en daarna zijn we gaan lezen en iets proeven (cichorei-saus) en toen was de les alweer om!

Bij de A2 en de B1 groepen hebben we onder andere over de actualiteit gepraat en hebben we verder gepraat over Gérard Depardieu; vorige week meer gehad over zijn vertrek naar België en de fiscale redenen en wat men daar nou van vond en deze week over zijn Russische burgerschap en het ministerschap dat hem aangeboden is in een twijfelachtig staatje; ik had allemaal cartoons van internet geplukt, en daar hebben we flink om gelachen. Verder hebben we gepraat over zijn films; welke men gezien had en wat men daarvan vond. De meesten keken eigenlijk niet heel vaak films (terwijl dit juist voor de hogere niveaus zo’n goed hulpmiddel kan zijn, zeker met Franse ondertiteling – de vorige jaren leende ik altijd films uit en daar maakten diversen toch wel veel gebruik van, maar het is er dit jaar niet van gekomen omdat ik het ‘leensysteem’ niet af heb; ik raakte teveel films kwijt, dus wil ze eerst goed geregistreerd hebben – wat doen we onszelf als docenten toch ook allemaal aan, af en toe…).

We hebben het met de hoge niveaus ook gehad over Marseille 2013, dat afgelopen weekend de feestelijke aftrap heeft gehad voor hun culturele-hoofdstad-van-Europa-2013-schap (samen met de Provence). Ik had een tekstje van La Quotidienne van Les Petits Citoyens gehaald en daardoor weten we ook waarom Marseille ‘cité phocéenne’ wordt genoemd en wat een ‘calanque’ is. Met de hoge niveaus hebben we tot les 10 aan verhalen met structuren gewerkt (uit Look I Can Talk, French III)  in de les; nu doen we dat als huiswerk en kan iedereen het naar keuze doen.

Afbeelding afkomstig linksboven van de site : http://www.hikitech.com/dimitri/personnal.html

Sneeuwman van de site : http://www.coloriage-noel.com/coloriage-906-bonhomme-de-neige.html

1

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 2 – PQA

Oh-gaan-we-persoonlijk-wordenTPRS in een jaar – voorafje voor de tweede aflevering- techniek 2 : PQA

We zijn vanaf begin januari 2013 bezig om de eerste 15 TPRS technieken te bespreken die staan in het boek van Ben Slavic “TPRS in a year!” Deze eerste 15 technieken hebben te maken met het geven van de betekenis en met het persoonlijk maken van de lessen. Deze keer aandacht voor techniek 2, PQA.

PQA staat voor : Personalized Questions and Answers = persoonlijke (maar geen intieme) vragen aan de leerlingen stellen om meer over hen te weten te komen. Ben heeft deze techniek ondergebracht bij het “betekenis geven”; dit doet Susan Gross ook op haar 3-dvd-set – Ben Slavic heeft zijn boek in samenwerking met Susan Gross geschreven. Het gaat hier om betekenis van een andere orde dan het werken met gebaren, zoals techniek 1. Doordat de leerlingen persoonlijk aan worden gesproken en ze over en met elkaar kunnen praten – in de doeltaal uiteraard! – krijgen de lessen (meer) betekenis voor hen.  Je probeert details over de leerlingen te weten te komen en je bespreekt die met de hele klas – natuurlijk in de doeltaal.

Teach Students, not Curriculum  - poster Susan GrossIk vind dat PQA de menselijke maat weer terugbrengt in de scholen. Niet het curriculum staat voorop maar de leerling en het contact van de docent met de leerlingen en het contact tussen de leerlingen.

Komende donderdag 17 januari zal ik weer verslag doen van mijn ervaringen in de lessen met techniek 2 – PQA.

Afbeelding linksboven afkomstig van de website: http://www.42bis.nl/2012/03/het-koppelen-van-je-social-accounts-doe-maar-niet/
Afbeelding rechts afkomstig van de website van Susan Gross en is daar als postertje te bestellen