TPRS – Stap 1 – techniek 15 – begripschecks – de lespraktijk & een liefdesrecept!

TPRS – Stap 1 – techniek 15 – begripschecks – de lespraktijk

En dan nu de laatste en vijftiende techniek, de begripschecks. Al eerder zijn ze hier ter sprake geweest – op 10 maart 2013 en  14 maart 2013. Ik vind dat Ben dit onderdeel wel wat meer uit mag breiden, mocht hij zijn boek herschrijven. Het mooie van TPRS is dat het ‘leeft’ en dat er in de lespraktijk steeds meer uitgewerkt wordt en bijkomt. De begripschecks gaan inmiddels veel verder dan alleen maar de ‘vingercheck’, zoals Ben die omschrijft, maar hangt ook samen met het vragen van “wat betekent …?’ , ‘wat heb ik gezegd?’, ‘wijs naar de …’.

Love_recipe_gateau_Felipe_PizarroOh,oh,oh, ik ben iets heel anders gaan doen de eennalaatste les van dit seizoen met de A1 groep… en ben de hele vingerchecks vergeten! Af en toe heel moeilijk voor mij om iets ‘te moeten’ . Het fijne van TPRS vind ik juist dat je er zo spontaan en naar je eigen voorkeuren en naar behoeften van de leerlingen mee kunt werken.

We zijn deze laatste lessen geen nieuwe structuren meer aan het doen, maar we herhalen ‘oude’, van het afgelopen jaar. En we hebben deze keer niet zelf een verhaal gemaakt, maar we hebben het verhaal bij een filmpje verteld. Iets wat de laatste tijd onder diverse TPRS’ers rondzingt is “Movie Talk”. Op de gratis tutorialsite van Movie Talk kun je lezen dat je je leerlingen “snel en pijnloos naar een gemiddeld niveau van luistervaardigheid kunt brengen” via Movie Talk. Ik zag op het blog van TPRS collega Kristin Duncan een demo van collega Julia uit Alaska, die een heel leuk, knap gemaakt, kort filmpje gebruikte voor een demo van Movie Talk : Love recipe van de Chileen Felipe Pizarro, met prachtige muziek erbij. Julia geeft een TPRS Movie Talk demo aan het intervisie groepje taaldocenten in Alaska en ze doet dat in het Frans, terwijl ze er ook (cirkel)vragen bij stelt.

Wij hebben datzelfde filmpje gisteren in de les gebruikt en ik heb het verhaal niet zozeer verteld als wel vooral allemaal (cirkel)vragen aan de groep gesteld en ook veel PQA vragen gesteld. Het was een filmpje van 5 minuten, maar we zijn er ruim een uur mee bezig geweest en  iedereen was heel betrokken en het bleef boeiend en leuk. Ik heb de eerste twee minuten van het filmpje eerst zo laten zien en toen zijn we weer bij het begin begonnen en ben ik Franse vragen gaan stellen. Iedereen kon goed meekomen met het beantwoorden van de vragen, maar ik had wel de indruk dat degene die uit de beginnersgroep kwam het pittig vond. Ik heb hem als barometer af en toe met oogcontact gecheckt en ik kreeg de indruk dat het net ging. Dat ik niet te snel moest gaan en nieuwe dingen goed cirkelen. Zo heb ik bijvoorbeeld het voor hen nieuwe woord “couteau” = mes op heel veel manieren gecirkeld en ook gevraagd of de aanwezigen een lievelingsmes hadden in de keuken en hoe dat er dan uitzag. Maar we hebben ook over het fruit gepraat in de fruitschaal, over opstaan en hoe laat we dat die ochtend gedaan hadden. Ook hebben we over ons gewicht gepraat. Als je net ‘Love recipe’ bekeken hebt op Kristin’s site, dan zul je snappen waar deze vragen op sloegen. En heb je ook zo genoten van die meesterlijke overgangen?!

Ik wil het verhaaltje nog uitschrijven, zodat we het ook kunnen lezen en als huiswerk kunnen ze de filmpjes van Julia, de Alaskaanse collega, nog eens bekijken en beluisteren en de vragen mee beantwoorden. Verder is het natuurlijk ook iets voor een ‘retell’ of voor snelschrijven, maar daar hadden we geen tijd meer voor (oh, oh, oh), want we gingen nog luisteren naar “Le lion est mort ce soir” van Pow Wow  en we hebben het gehad over linnen en lijnzaad en er een filmpje van 1,5 minuut van bekeken en lijnzaad geproefd..

“Love recipe” is in 2008 gemaakt door studenten van Supinfocom in Arles, een school voor animatie 3D en 2D. Ze hebben er verschillende prijzen mee gewonnen, o.a. voor de muziek. Hier het eerste filmpje van Julia; er volgen nog twee delen, op Youtube.

Ik denk dat ik ook nog iets met onderstaand filmpje ga doen. Met dank aan Kristin Duncan voor het vermelden van al deze mooie en leerzame zaken op haar blog! “Gopher broke” (Grondeekhoorn blut) is ook een filmpje met van die leuke muziek erbij. En ook weer zó knap gemaakt! En humoristisch! Uit 2004 alweer, Oscar genomineerd, door Blur studio gemaakt. Wel tot het einde blijven kijken, hoor !

Wat we bij TPRS eigenlijk niet doen (collega Michael Miller van ‘Michael und Sabine’ bijvoorbeeld wel)  : als je thematisch werkt, kun je met onderstaand filmpje groente en fruit herhalen, waar je ze koopt, wat ze kosten, waar je van houdt of juist niet, wat je ermee maakt enzovoorts. Ook diverse dierennamen en allerlei emoties komen in “Gopher broke” aan bod. Ik hoop dat dit dan goed maakt dat ik vergeten ben om de begripschecks te doen en er verslag van te doen…

TPRS – voorafje voor techniek 15 – begripschecks

TPRS – voorafje voor techniek 15 – begripschecks

TPRS kent 3 stappen. We zijn inmiddels aanbeland bij de vijftiende en laatste techniek van de TPRS Stap 1 technieken: begripschecks.

Hieronder alle TPRS Stap 1 technieken nog eens op een rijtje:

  1. Gebarenstap-1
  2. PQA (Personalized Questions and Answers)
  3. Uitgebreide PQA
  4. Aanwijzen en pauzeren
  5. Cirkelen
  6. Langzaam
  7. Oogcontact maken
  8. Drie-rings-circus
  9. Barometer
  10. Wat heb ik net gezegd?
  11. Reacties
  12. Recycling – samenvatten
  13. De 80% regel
  14. Binnen-de-perken-blijven
  15. Begripschecks

10 vingers_jpgBen begint het onderdeel over TPRS stap 1 – techniek 15- begripschecks met het bepalen van het begrip bij de leerlingen door het begrip steeds om de tien minuten te checken. Dat doet hij door de leerlingen hun vingers op te laten steken : 10 vingers = 100% begrip , 5 vingers = 50% begrip etc. Het kost steeds maar een paar seconden. Je moet als docent daarbij goed oogcontact maken om te zien of de leerlingen zich uit bv. schaamte niet beter voordoen dan ze zijn.

Ben geeft aan dat veel TPRS stap 1 technieken samenhangen met elkaar: oogcontact maken, de barometer leerling, LANGZAAM en begripschecks zijn allemaal deel van hetzelfde mentale raamwerk van de docent.

Als een leerling zes vingers of minder opsteekt, herhaal dan nog eens en cirkel, zodat er als je daarna nog eens checkt in het ideale geval meer vingers zullen worden opgestoken. Dit scenario houdt ook een belangrijke boodschap voor die leerling in, dat je namelijk altijd zult vragen hoe het met hem gaat en dat je je bewust bent van die leerling en rekening met hem houdt; het kan natuurlijk ook “haar” zijn!

Ben geeft aan dat deze techniek niet meteen een automatisme zal zijn, bij alle dingen die je al aan het leren bent met TPRS, maar dat je er door oefening een routinehandeling van kunt maken.

De bovenste afbeelding is afkomstig van : http://www.accountantskantoor-selecteren.nl/
De afbeelding van de handen is afkomstig van de website: http://info.gsf.nl/cdb/ddb/Onderbouw/Rekenen/Lj1/Theorie/Details/H3_Optellen.html

TPRS in een jaar – techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – perken – de lespraktijk

#TPRS in een jaar – techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – binnen de perken blijven – de lespraktijk

We zijn nu bijna aan de laatste TPRS stap 1 techniek toe. Deze keer 2 technieken tegelijk, omdat ze samen een halve bladzijde beslaan in Ben’s  boek. Met de 80% regel bedoelt Ben dat als 80% van je leerlingen 80% of hoger scoort op onaangekondigde toetsen, je door kunt gaan met nieuwe structuren en dat je anders de eerdere structuren nog dient te herhalen.

80_20_balansOver de 80% regel – techniek 13
Op de Hotelschool hoef ik in een heel schooljaar maar 5 toetsen te geven per klas:  voor elke ERK-vaardigheid 1 toets. We hebben korte lessen, van drie kwartier en je effectieve lestijd is dus eigenlijk maar zo’n 35 minuten. Overigens is deze tijd voor de spanningsboog van de studenten prima! Dan hebben we ook nog per leerjaar een half jaar stage of praktijk. Dat betekent dat je de studenten in de theorie periode 3 lessen per week hebt en dat 10 weken lang = 60 lessen in twee periodes. Waar je dan ook nog de tijd voor de toetsen vanaf moet trekken en een les voor toetsinhalers, zodat je zo’n  50 à 53 lessen overhoudt, waarvan dan soms ook nog lessen afvallen door bijvoorbeeld Paasmaandag of Hemelvaartsdag… Voor lezen, luisteren en schrijven gaat er voor de toetsen 1 les af en voor spreken en gesprekken zijn dat 1 tot 3 lessen, afhankelijk van de grootte van de klas. Verder zijn er in de leerjaren 1 en 2 twee periodes van 10 weken waarin je de studenten 1 les per week hebt (dus nog 10 tot 20 lessen erbij) en in de derde klas heb je ze 1 periode met 3 lessen en 2 periodes met 1 les en in de vierde klas heb je ze maar twee periodes met elk drie lessen en de andere twee periodes zijn ze op externe stage in Nederland of in het buitenland. We hebben dus eigenlijk maar heel weinig lestijd… We worden vanaf volgend jaar geacht de studenten in die korte tijd van ERK niveau A2 naar B1 te brengen, wat feitelijk niet kan gezien de weinige uren die we ervoor hebben en gezien het aantal uren dat ervoor staat om van A2 naar B1 te gaan… Gelukkig leer je met TPRS in de doeltaal denken, en dat maakt al wel een groot verschil, in vergelijking met de ‘reguliere’ werkwijzen, waarbij toch vooral de mensen met aanleg iets kunnen.

We toetsen op de Hotelschool met onze 5 toetsen per schooljaar heel weinig (Gelukkig! Dat scheelt ook maken van toetsen en nakijken en invoeren van cijfers!). Wat ik wel doe is de korte snelschrijftoetsen van 5 minuten, onbeoordeeld. Die zijn vooral voor mij heel leerzaam, omdat – zoals Ben ook al aangaf – je daaraan kunt zien welke structuren nog aandacht verdienen. Voor de studenten zijn ze stimulerend, omdat ze elke keer zien dat ze meer kunnen schrijven, meer woorden hebben; na de vijf minuten tellen ze het aantal woorden en vermelden het aantal erbij. Ik wil dit volgend jaar met de cursisten ook meer gaan doen, steeds na het verhaal en voordat we het liedje en het lezen gaan doen. Wat in het onderwijs veel vergeten schijnt te worden, is de evaluatie aan het einde van de les. Als we dan tussen het verhaal door steeds kort samenvatten (de techniek van vorige week) en dan aan het einde van het verhaal kort het verhaaltje opschrijven, dan komen we aan deze evaluatie tegemoet en ik kan tegelijkertijd zien wat meer aandacht verdient. Dus ik toets wel, maar onbeoordeeld, zonder cijfers.

Over binnen-de-perken blijven – techniek 14
Eenvoud nicole2Zoals hier al vaker opgemerkt: bij TPRS is het belangrijk dat de doeltaal 100% begrijpelijk is. Dat houdt in dat je als docent ervoor moet zorgen dat je alleen dat aanbiedt wat de leerlingen kunnen snappen en volgen. Techniek 14 is de daarbij behorende techniek. Het “binnen de perken blijven” is een techniek, die een soort tweede natuur van me is geworden en ik zie dat “reguliere” methodes en docenten hier niet zoveel rekening mee houden. Er wordt té veel vocabulaire aangeboden in té korte tijd en met té weinig herhaling. Vaak voelt men niet aan hoe belangrijk deze techniek is. Wat wil helpen bij het als docent voelen hoe belangrijk deze techniek is, is dat je (docent zijnde) als leerling een TPRS-les in Berber, Chinees, Russisch etc. meemaakt, om te voelen wat er met je gebeurt en hoe het is als je een taal totaal niet kent, maar ook wat bij het verwerven van die taal het effect is van TPRS.  Ook veel native speakers beseffen niet dat je moet blijven bij het voor de leerling bekende. Zelfs cognaten worden door de taalleerders niet altijd herkend! Gebruik daarom bijvoorbeeld namen en merknamen. Zeg dus bijvoorbeeld “Rolex” in plaats van “horloge” ; bovendien spreken dure of juist heel goedkope merknamen ook meer tot de verbeelding en je kunt er meer fantasie op loslaten en humor mee in de les brengen.

Houd je bij het bekende, houd het eenvoudig, maar verwar eenvoud niet met simplisme! Als je wilt dat je leerlingen in de doeltaal gaan denken en je minimaal 90% van je lestijd in de doeltaal bezig wilt zijn, zorg dan dat men je continu kan blijven volgen, ook de barometer leerlingen! Beperk jezelf. Binnen deze beperkingen ligt toch nog een oneindige grenzeloosheid door onze fantasie! Later ga je hiervan de vruchten plukken, doordat de leerlingen in de doeltaal zijn gaan denken en dat is een niet te onderschatten voordeel.

De 80/20 afbeelding is afkomstig van de site : http://salesissexy.nl/grip-op-klanten-met-8020-regel/#.UVlDxRepofg
De afbeelding met de spreuk van Lao Tse is afkomstig van : http://home.hccnet.nl/fam.keijzers/Gezegden/Wijsheden%2014%20LaoTse.html

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – perken

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 13 – 80% regel + techniek 14 – binnen de perken blijven

TPRS heeft 3 stappen

  1. Stap 1= betekenis geven, met 15 technieken volgens Ben Slavic’s TPRS in a Year!
  2. Stap 2 = het verhaal vragen, met 10 technieken
  3. Stap 3 = lezen (wordt niet behandeld in TPRS in a Year!)

125900-004-63C3D81BWe gaan nu techniek 13 en 14 samen behandelen, omdat die samen een halve bladzijde beslaan in Ben’s boek.

Techniek 13 is de 80% regel: als 80% van je leerlingen 80% of hoger scoort op onaangekondigde toetsen of testen, dan kan je volgende les doorgaan zoals gepland. Als niet aan deze 80% regel wordt voldaan, dan dien je de structuren de volgende les in een nieuw verhaal opnieuw te gebruiken.

Techniek 14 heeft te maken met “binnen de perken blijven” – in het Engels “staying in bounds” genoemd. Zodra je een woord gebruikt dat de leerlingen niet kennen, begin je ze te verliezen. “Binnen de perken blijven” betekent volgens Ben:

  1. woorden gebruiken die de leerlingen kennen 
  2. nieuwe woorden op het bord schrijven met de vertaling erbij = zorgen dat de leerlingen de betekenis kennen
  3. het meeste van je begrijpelijke input voor die les alleen bouwen rond de doelstructuren voor die les

De afbeelding is afkomstig van de website: http://anw.inl.nl/article/parterre

TPRS in een jaar – techniek 12 – Recycling = samenvatten – de lespraktijk

TPRS in een jaar – techniek 12 – Recycling = samenvatten – de lespraktijk

MEN-AS09-gazette-recycle-treeVan de TPRS Stap 1 technieken is samenvatten van het verhaal de 12e techniek.

Deze techniek heb ik de laatste jaren inderdaad vaak gebruikt op die momenten, waarop het verhaal tijdelijk even vastliep en ik zo gauw niet wist hoe verder te gaan. Ik vind het een fijne techniek, omdat je met elkaar weer even een overzicht maakt en krijgt van het verhaal en omdat je, zoals Ben ook al aangaf, vaak daarna weer een opening ziet hoe het verhaal verder kan gaan lopen.

Afgelopen les hebben we de oude structuren van het afgelopen jaar herhaald in een nieuw verhaal. We hadden eerst de verhalen van de vorige week herlezen in de tegenwoordige tijd en vertaald – vorige week hadden we ze gemaakt in de verleden tijd. Toen wilden ze wel verder gaan met een nieuw verhaal. Dat werd het verhaal over de actrice en femme fatale Chantal edoch dom blondje die in Cannes aan haar persoonlijk assistent om een tolk verzocht omdat ze geen Frans sprak. Het terug vertellen werd door de hele groep gedaan en iedereen had wel een aanvullende zin om het verhaal weer op te bouwen. Dit ging ze toch wel beter af, dan zelf een verhaal gaan maken – dus reproductie ging nog beter dan productie en dat is voor een A1 groep ook nog heel normaal.

Techniek 12 doet me denken aan de embedded storyboard techniek die Michele Whaley ontwikkeld heeft. Als hulp bij het samenvatten en terug vertellen kun je tekeningetjes gebruiken. Michele laat ‘de tekenartiest’ van de klas tekeningetjes maken bij de verschillende structuren. Ze laat per structuur een kolom maken, dus meestal heb je drie kolommen. In de bovenste rij komen dan de tekeningetjes die horen bij de eerste en gemakkelijkste versie van het verhaal. In de rij daaronder komen dan tekeningetjes van de details die bij die structuren horen en zo gaan de rijen verder naar beneden. Dit staat uitgebreider uitgelegd bij de blogbijdrage van afgelopen dinsdag 26 maart, met een bijbehorende tekening.

Verder zijn we niet gekomen met het verhaal, want we hebben ook nog over de Pasen gepraat, of men dan nog iets ging doen, over het weer gepraat. We hebben de inmiddels al 50-jarige “petit ourson guimauve” geproefd en geluisterd naar een liedje over Pasen van Cauet “Je crois-t-aux cloches de Pâques”. En toen waren de anderhalf uur alweer omgevlogen.

We hebben niks met de emoties gedaan, zoals ik had gewild, wel veel met dialogen = dus ook werken met de ik- en jij-vorm, naast de hij/zij vormen. Ik houd ‘m in de gaten om dan toch hopelijk er de volgende keer iets mee te doen.

De afbeelding is afkomstig van de site: http://www.motherearthnews.com/Nature-Community/Recycled-Products-Repurpose-Emissions-EPI.aspx

TPRS en visuele hulpmiddelen bij het lezen en terugvertellen van verhalen – Embedded storyboards

Embedded storyboards, wat is dat nu weer voor een Engelse term, zul je denken. Eerder al schreef ik o.a. hier over embedded readings, een uitvinding van Laurie Clarcq en Michele Whaley. Ik gaf het toen nog een Nederlandse naam, maar na discussie met lezers van het blog op de TPRS community op Digischool gaf men toch de voorkeur aan het handhaven van de Engelse benaming. In de nieuwe Engelstalige uitgave uit 2012 van het TPRS handboek Fluency through TPR Storytelling van Blaine Ray en Contee Seely worden de embedded Reading besproken op de bladzijden 194 t/m 205. Het gaat om verhalen die beginnen met een simpel basisverhaal, dat in minstens twee stappen steeds ingewikkelder wordt, waarbij de eerdere basis gehandhaafd blijft. Er is een aparte site voor, met veel verhaaltjes: http://embeddedreading.com/

Embedded_storyboard_Michele_WhaleyWat zijn nu die embedded storyboards? Michele schrijft erover: “Neem evenveel kolommen als je structuren hebt. Het basisverhaaltje kan bijvoorbeeld zijn:

  • Laurie houdt van pizza.
  • Michele kijkt naar de pizza.
  • Waar is de pizza gebleven?

Je “tekenartiest” maakt tekeningen in de bovenste rij van de drie kolommen: één tekening voor elke zin, zodat wanneer de zinnen geïdentificeerd moeten worden als je ze leest of (later) als de leerlingen het verhaal terug gaan vertellen, de drie structuren bovenaan staan staan als een “kop” voor zowel de leerling als de docent.

Als je nu doorgaat met het volgende niveau van de embedded reading, ga je details toevoegen die in relatie staan tot elke zin onder dat plaatje. Als je volgende zin was: “Michele houdt ook van pizza,” dan gaat die tekening in de eerste kolom, tweede rij, dus in de box eronder. Als een andere zin was, “Laurie kijkt naar Michele,” dan kan die in de middelste kolom. Dan kan je nog toevoegen “Michele houdt van chocolade pizza met lima bonen,” en die details zouden dan weer in de eerste kolom gaan, in een andere box / rij onder de eerste twee.

Als je details aan het verhaal toevoegt, vullen de tekeningen meer en meer boxen onder de originele storyline. Wanneer je het verhaal met de leerlingen herleest, moeten ze wijzen naar de tekeningen of zelfs de details daarin aanwijzen. Daarvoor moeten ze naar de plaatjes kijken en uitvinden wat bij elkaar hoort. En wanneer ze mondeling of schriftelijk getoetst worden, kan de docent zien in welke mate ze  de doelen van een eenvoudige hervertelling overstijgen door gewoon te kijken hoe vaak ze onder de doelstructuren duiken die bovenaan de bladzijde staat.

Hier is de originele tekst van Michele over de storyboards te vinden.  Hebben jullie haar filmpje al bekeken van een TPRS les Russisch? Dit is de link naar de lange versie; daar kun je ook klikken voor een verkorte versie.

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 12 – Recycling – samenvatten

TPRS in een jaar – voorafje voor techniek 12 – Recycling – Samenvatten

RecyclingTechniek 12 van de 15 TPRS Stap 1 technieken – i.v.m. betekenis geven en persoonlijk maken.

Techniek 12 heeft te maken met het samenvatten van wat er tot dan toe in een verhaal gebeurd is. Het is als een mini-terugvertelling tijdens het verhaal. Het hoeft niet langer dan een minuut te duren, maar het geeft de leerlingen de kans om meerdere zinnen achter elkaar te begrijpen. Het is ook leuk voor de docent om te zien hoe ver de leerlingen al gevorderd zijn.

Ben zegt dat je als je hard aan het werk bent om samen met je klas een verhaal te maken, je als docent nog wel eens wilt vergeten om deze techniek toe te passen. Echter, op het moment dat het ingewikkeld wordt of het een beetje bizar wordt, is dat het perfecte moment om het verhaal tot zover even samen te vatten. Samenvatten speelt een belangrijke rol, omdat iedereen even pas op de plaats kan maken en met nieuwe ogen naar het verhaal kan kijken en misschien komt er wel een nieuwe richting voor het verhaal uit, die gemist zou zijn, als er niet even teruggekeken was.

Ben raadt aan om de 5 à 10 minuten samen te vatten en het kort te doen = minder dan een minuut. Hij vindt het altijd verrassend dat een verhaal dat misschien in wel 40 minuten opgebouwd is in minder dan een minuut terugverteld kan worden. Docent en leerlingen worden hiermee eraan herinnerd hoeveel ze tijdens het cirkelen voor elkaar hebben gekregen.

De afbeelding is afkomstig van de site: http://www.timp-electronics.com/recyclen/