World Kamishibai Day 7 december

Op 7 december viert men wereldwijd World Kamishibai Day. Op de website van IKAJA, the International Kamishibai Association of Japan staat te lezen: “On this day we wish for peace on Earth as we share kamishibai together. Join people who love kamishibai by performing it throughout Japan and the world! Let us spread the joy of kyokan, the sharing of feelings to live life together.”

Wat is Kamishibai? Heel kort gezegd: verteltheater. Het komt oorspronkelijk uit Japan, waar het voorgangers had als beeldrollen, waarbij priesters een verhaal vertelden en de beelden zich ontrolden en de uit Nederland overgewaaide toverlantaarns, maar ook papieren poppetjes op stokjes in mini-theatertjes. Van grote invloed was ook de stomme fim, waar vertellers gezeten aan de linkerkant van het scherm het verhaal vertelden, dialogen weergaven, commentaar gaven en geluidseffecten maakten.

In het boek “Aan de slag met kamishibai” van Inge Umans kun je lezen: “(…) dynamische tekeningen op papier. In het begin stond de tekst nog niet op de achterkant van de tekeningen. De verteller vertelde en zong het verhaal in interactie met zijn publiek. Eerst werd de vertelkast aan een stok over de schouders meegedragen. Later, toen de fiets ingeburgerd raakte, monteerden vertellers het theater achter op hun fiets.” De vertellers verkochten eerst snoep aan de kinderen die afkwamen op zijn strategisch geplaatste theatertje en daarna begon het vertellen. Voor elk wat wils: actie- en avonturenverhalen, melodrama en stripverhalen (manga). Door de opkomst van de tv verdwenen de kamishibaivertellers uit het straatbeeld. Overigens werd de tv in de begintijd ‘denki kamishibai’ genoemd: electrische kamishibai.

Tegenwoordig is de kamishibai weer in opkomst, op (kamishibai) vertelfestivals en ook in het onderwijs. Speciaal voor het onderwijs is het Engelstalige boek “The Kamishibai classroom, engaging multiple literacies through the art of ‘Paper Theater’ ” door Tara M. McGowan. Ik heb het via Amazon.nl besteld en had het binnen een week in huis. In The kamishibao classroom vind je naast de geschiedenis over het ontstaan meer over: hoe kun je het gebruiken om het schrijfproces te doceren, participatieve kamishibai door te spelen met taal, verhaal opbouw met een brug naar het schrijfproces, vakoverstijgend gebruik van kamishibai. McGowan zegt in de conclusie van haar boek: de specifieke kenmerken van kamishibai maken het voor leerlingen mogelijk om visueel perspectief en verhaalstructuur concreet en tastbaar te maken.

Inge Umans geeft in haar praktische boek ‘Aan de slag met kamishibai‘ aan hoe je een verhaal kiest, hoe je je voorbereidt, hoe je de vertelkast gebruikt en bij 15 verhalen geeft ze aan hoe je die kunt vertellen en wat je er nog meer omheen kunt doen, met achtergrondverhalen en -literatuur. Je kunt de kamishibaiverhalen volgens Inge aan iedereen vertellen:

  • peuters in een kinderdagverblijf
  • kleuters
  • leerlingen in het PO
  • leerlingenin het VO
  • volwassenen in het NT2 onderwijs
  • Ik voeg er nog aan toe: al het MVT onderwijs
  • ouderen, al dan niet in een tehuis

Inge gebruikte de kamishibai bijvoorbeeld bij haar alfa’s tussen de 12 en 18 jaar om hen te laten ervaren hoe een verhaal opgebouwd is, met een begin, middenstuk en einde. Hiermee leerden ze hoe ze hun eigen verhaal konden overbrengen en ze kregen meer zelfvertrouwen om te praten.

Je kunt onder andere bij de Vlaamse uitgeverij De Eenhoorn veel kamishibai verhalen aanschaffen. Die geven ook het boek van Inge Umans uit. Je kunt het gewoon bij je lokale boekhandel laten bezorgen, zonder extra kosten.

Waar ook veel te vinden is over kamishibai is bij de bijzondere organisatie ABC – Art Basics for Children in Brussel. Zo vind je er bouwplaten hoe je zelf een kamishibai theatertje kunt maken, maar ook een kamishibai-cahier: “Deze publicatie bundelt heel wat ideeën om met de kamishibai te werken, in klasverband, of in de vrije tijd. Taalplezier & sensibilisering staan centraal: de kamishibai is een prachtig instrument om ook met kinderen met taalproblemen aan de slag te gaan. Dit cahier kan en wil daarbij inspireren.” Je kunt er een heel kamishibai pakket aanschaffen, inclusief theater en kamishibai vertelplaten. Zij geven ook kamishibai workshops.

In Nederland heeft Karin Wanrooij kamishibai op de kaart gezet. Zij heeft een boek geschreven: “Kamishibai. De Magie van het vertelkastje”; het boek is per email via de site van Kinderhart Kamishibai. Karin Wanrooij heeft Kinderhart Kamishibai in 2001 opgericht. Zij is Japanologe en bedrijfskundige en vertaalt onder meer (Japanse) kinderboeken in het Nederlands. Zij raakte meteen enthousiast over kamishibai, toen zij als tolk en vertaler van een team van Japanse schrijvers, vertellers en uitgevers voor het eerst met kamishibai kennismaakte .

Hoe ziet het er nu uit, zo’n verhaal? Ik laat hieronder een paar voorbeelden zien die je op YouTube kunt vinden:

Kamishibai – Prinses Arabella is jarig door Mylo Freeman
Kamishibaï Le Souci de la souris – Médiathèque Pablo-Neruda Malakoff
The Three Magic Charms: a kamishibai tale – Genevieve Waller, Crooked Door Storytelling
Vertellen of voorlezen met een Kamishibai – Daniël Albering van boekhandel De kleine kapitein

Tara McGowan van The kamishibai classroom moedigt aan om naar buiten te treden met kamishibai, omdat het een interactief en zich ontwikkelend medium is, van communicatie in-het-moment tussen de verhalenverteller en het publiek. Ze noemt ook de verschuiving van openbaar & buiten en dichtbij naar de binnenhuis tv- en computerschermen en het worldwide web, zoals je dat kunt zien in het verhaal van Kamishibai man (dat Inge hieronder vertelt). McGowan zegt: cultuur is een werkwoord, waaraan we allemaal actief intergenerationeel bijdragen en vernieuwen. Laat kamishibai daar een rol bij spelen in onze gemeenschappen, ook om de hoek!

Op Facebook heeft Inge Umans de groep Aan de slag met kamishibai gemaakt, waar kamishibaivertellers met elkaar uit kunnen wisselen. Ook geeft zij workshops over kamishibai, bijvoorbeeld op woensdag 27 januari 2021 in Leuven, België: ‘Kamishibai inzetten in de klas‘. Hieronder zie je Inge Umans, die het verhaal ‘Kamishibaiman’ van Allan Say vertelt.

Wat hebben Lubach & de Boekfluisteraar ons te zeggen?

Lees-cri-sisLaten we er maar om lachen!

Lubach op Zondag – 27 september 2020

En kunnen we er ook nog iets aan doen?!
Jaaaaa, dat kan zeker! Graag nodig ik je uit om vandaag 2 oktober en morgen zaterdag 3 oktober het gratis DRONGO talenfestival te bezoeken, met als thema “De impact van taal ¿Lezen!”.

Leuk als je dan ook mijn (Engelstalige) interview van 30 minuten met Donalyn Miller “The Bookwhisperer” volgt: “Wat kunnen wij leren van de boekfluisteraar?“. Het staat bij de OnDemand onderdelen en je kunt het volgen wanneer het jou uitkomt. Als geen ander laat Donalyn vanuit haar ervaring als leesdocente in haar boeken heel praktisch zien hoe je leerlingen met plezier aan het lezen krijgt en om kunt turnen tot levenslange lezers.

Linguïst Stephen Krashen zegt achterop Donalyn’s boek: “Reading in the Wild” vormt samen met het nu legendarische “The Book Whisperer” de complete gids voor het creëren van een stimulerend leesprogramma dat leerlingen ook enthousiast maakt over lezen voor je plezier, het soort lezen dat leerlingen het beste voorbereid op het begrijpen van ingewikkelde academische teksten. Met andere woorden, Donalyn Miller heeft een van de centrale problemen van het taalonderwijs opgelost.

Schrijf je gratis in voor DRONGO

Enthousiast geworden om er zelf iets aan en mee te gaan doen?!
Ben jij taaldocent of leerkracht en wil je meteen praktisch en onder begeleiding aan de slag met de ideeën van Donalyn Miller om jouw leerlingen meer en met (meer) plezier aan het lezen te krijgen? Schrijf je dan in voor onze workshop, start op vrijdag 27 november : “Gouden tips van de boekfluisteraar – hoe krijg je je leerlingen aan het lezen?

CI-TPRS basistechnieken – onder de loep -2-

Deze blogpost sluit aan op die van 30 juni. Waarschijnlijk zul je de daar aangereikte technieken nog niet uit hebben kunnen proberen, want het is (bijna) vakantie. Maar wie weet?! Misschien is er toch iemand of zijn er mensen met wie je eens kunt oefenen?! Bereid je wel heel goed voor! Daar kun je dit werkblad heel goed voor gebruiken.

We keerden 30 juni weer even terug naar de basis. In deze blogpost een aantal vervolg basistechnieken van TPRS (TPR Storytelling). TPRS is 1 van de begrijpelijke input methodieken – CI methodieken – waarbij de doeltaal voertaal is. De leerlingen en cursisten kunnen de doeltaal altijd begrijpen, omdat de docent/e deze via speciale technieken begrijpelijk aanbiedt en de leerlingen ook instrueert om het meteen te laten weten als iets niet duidelijk is.

TPRS kent 3 stappen, en Stap 1 bestaat in Ben Slavic’s boek TPRS in een jaar! uit 15 technieken. Deze 15 technieken hebben te maken met :

  • zorgen dat de betekenis van de woorden in de doeltaal altijd duidelijk zijn – terwijl minimaal 90% van de lestijd de doeltaal in gebruik is
  • het persoonlijk maken van de lessen.

Lesgeven met CI technieken is interactief lesgeven, is werken met activerende werkvormen. Deze keer met name aandacht voor de technieken die de lessen persoonlijk maken, belangrijk voor de sfeer en de onderlinge relaties in de klas, zowel tussen de docent/e en de leerlingen alsook de leerlingen onderling. Dit brengt ook de menselijke maat terug in het onderwijs. De technieken hieronder genoemd zijn de technieken 2 & 3 (uitgebreide) PQA (Personalized Questions and Answers), 7 Teaching to the eyes (oogcontact maken) en 11, werken met de reacties van de leerlingen/cursisten.

TPRS in een jaar! Ben Slavic – TPRS Stap 1 & stap 2 basistechnieken

Nou, probeer het eens uit en kijk hoe jij het vindt om zo les te geven en hoe je leerlingen/cursisten het vinden om zulke lessen te krijgen: enjoy!

Zou je deze technieken liever onder begeleiding willen leren toepassen? Kijk dan eens of onze trainingenserie “Effectief taaldocent in een jaar” je aanspreekt. Deze is zowel geschikt voor:

  • docenten Moderne Vreemde Talen alsook voor NT2 docenten
  • beginnende alsook ervaren taaldocenten
  • taaldocenten in het voortgezet onderwijs als taaldocenten en taaltrainers voor volwassenen.

Je kunt deze trainingen(serie) ook bij jou op school of in jouw organisatie laten verzorgen. Je kunt voor meer informatie contact met mij opnemen via info @ taalleermethoden.nl.

Effectief taaldocent in een jaar – persoonlijke werkwijze door kleine groepen