Mijn Sinterklaascadeau! How to tell a story

How_to_tell_a_story

How to tell a story – Daniel Nayeri and Brian Won

Net is mijn Sinterklaascadeautje thuisbezorgd door DPD! Wat is die Sint toch een moderne goedheiligman! En hij weet waar hij iemand blij mee kan maken.

Gelukkig heeft het lot mij toebedeeld met een ruime fantasie, maar Zoals Carol Gaab altijd al zegt: “Brains crave novelty”. Dit is weer een leuke tool om aan je CI/TPRS lessen toe te voegen, ter variatie, ter leringh ende vermaek en gewoon voor krachtige taalverwerving, met humor. Maar je kunt het ook gebruiken vóórdat je de les ingaat, bij het schrijven van leestekstjes, die aansluiten bij je doelstructuren.

Ik heb ook wel gewerkt met Rory’s storytelling cubes, maar dat is toch geen blijvertje geworden. Ik geloof dat ik deze dobbelstenen leuker vind. We zullen ze de komende tijd eens uit gaan proberen! Vooral als je klassen/groepen hebt waar niet zoveel uitkomt qua fantasie, kan dit een handige aanvulling zijn.

In de doos van plusminus 21×21 cm zitten 20 prachtige full-colour geïllustreerde dobbelstenen van 3,3 x 3,3 cm en een klein bijbehorend (Engelstalig) 144 pagina’s tellend boekje, tevens full colour. Alle plaatjes van de dobbelstenen staan ook op de binnenkant van de voor- en achterkaft en op het eerste en laatste blad, met de namen erbij geschreven. Vooral voor de plaatjes met de emoties is dat wel handig, alhoewel je er natuurlijk altijd je eigen slinger aan kunt geven.  

Het boekje gidst door de principes van creatief verhalen maken. Je vindt er de essentiële onderdelen zoals “problemen” : van die dingen waar niemand in het echte leven van houdt, maar zonder welke geen enkel verhaal een aanvang zou kunnen nemen maar natuurlijk ook: personnages, motieven, dialogen, thema’s en uiteraard de climax. Als je door het boek bladert, word je stapsgewijs door allerlei verhaalmogelijkheden geleid. 

De blokken zijn gecodeerd met kleuren, elke kleur heeft losjes te maken met: mensen of dieren (rood/cirkel), dingen (blauw/ vierkant). Leuk! Ik vraag altijd aan het begin, als we een verhaal gaan maken: “Was er een mens, een dier of een ding?” En dan vis ik net zo lang tot er opeens een verhaal op begint te doemen. Andere kleuren: oranje/driehoek = plaatsen, geel/druppelvorm = beschrijving emoties, groen/pijl = acties, paars/hart = relaties. 

Een voorbeeld op pagina 10: “Roll 20 blokken en pak 1 rode cirkel en 1 blauw vierkant. Vertel nu een verhaal met “rode cirkel” als hoofdpersoon die niets liever wil dan een “blauw vierkant” te hebben. [Zie je hier Terry’s Super Seven?! AL] Het verhaal zou op deze manier kunnen gaan over een galante ridder die op zoek gaat naar een prijswinnende taco; of over een jonge bibliotheekmedewerker die zijn eigen vuurtoren wil hebben.”

De auteur drukt op het hart: de kleuren zijn richtlijnen, maak er geen gevangenis van! Als je van een “blauw vierkant” een hoofdpersoon wilt maken: gewoon doen! 

Daniel heeft allerlei interessante oefeningen voor “workouts” in zijn “imaginasium”.

Het enige wat ik mis, is een index: daar blinken de Amerikanen niet in uit, in indexen in hun boeken… Ik heb dus zelf even een overzichtje gemaakt: want er is zeker overzicht! Aan het eind van elk hoofdstukje vind je “So what have we learned?” = pagina’s 38, 60, 83, 103, 128, 139. Daarachter staan dan altijd 1 à 3 pagina’s met “prompts”: zinnetjes die je kunt gebruiken om een start te maken of verder te gaan met een verhaal: pagina’s 39-41, 61-63, 84-85, 104-105, 129, 140. En na de prompts staan er een aantal spellen van 1 à 2 tot 4 à 5 spelers: pagina’s 42, 64, 86, 106, 130. De spellen zijn output gericht. 

Happy rolling! “And that’s when the magic starts to happen!”

Advertenties

Lân fan taal – Culturele hoofdstad Leeuwarden

Klipper Nova Cura

Afgelopen vrijdagmiddag 20 april was ik te gast in Lân fan taal in Culturele Hoofdstad 2018 Leeuwarden, op uitnodiging van Drongo talenfestival. Het was prachtig weer en het toeval wilde dat ik net een paar dagen daarvoor een uitnodiging voor nog iets anders in Leeuwarden had ontvangen, van oud-schoolgenoot Judith de Bruin, sprekerscoach en dagvoorzitter. Die 20e april zijn zij en haar partner Paul de trotse nieuwe eigenaren geworden van de klipper Nova Cura, voorheen eigendom van de havenmeester van Leeuwarden. Voordat ik naar het Lân van taal ging, ben ik naar de Willemskade gegaan en heb ik een rondleiding gekregen op de Nova Cura. Het is een prachtig, goed onderhouden zeilschip voor intieme groepen t/m 12 personen. Tussen april en oktober vaart het rond en in de wintermaanden is het een hotelschip in het hartje van Groningen, van oktober tot april.

Bezoekerscentrum Obe

Maar terug naar Leeuwarden! Na het bezoekje aan Judith en de Nova Cura ben ik in de stralende zon door het levendige Leeuwarder centrum via de bruisende markt, met veel biologische kramen, naar Obe gelopen, het centrale bezoekerscentrum van Lân van taal. Drongo had vele relaties uitgenodigd en later bleek dat een gemêleerd (inter)nationaal gezelschap was afgereisd naar het Hoge Noorden, zoals twee Zuidafrikaanse dames, twee vertegenwoordigsters van de ambassades van Oostenrijk en Zwitserland, een tolk van het Hof van Justitie van de Europese Unie en nog diverse anderen.

2760 talen

Ik was vroeg en ze zeiden dat iedereen vanwege het mooie weer buiten was gaan wachten. Ik zag een grote groep mensen en ik voegde me bij hen, net op het moment dat er twee groepen met twee rondleiders gevormd werden. Ik kon me niet herinneren dat we ook een rondleiding door Leeuwarden zouden krijgen, maar ik hoorde dat de ene rondleider de Friese Verhalen Tour zou doen en dat leek me erg leuk en bovendien trok het me ook bijzonder aan om met dat mooie weer lekker buiten te lopen! Ik vroeg aan een paar anderen “wat hen naar Leeuwarden had gebracht” en ze zeiden: “de trein”. Ik antwoordde: “Nee, ik bedoel, wat is jullie relatie met Lân fan taal? Van waaruit doen jullie mee?” Ze keken mij niet begrijpend aan; ik vroeg dus: “Zijn jullie hier niet vanwege Lân fan taal?” Nee, zij waren hier om een stadswandeling te maken… Snel heb ik afscheid genomen en ben ik als een speer het Obe gebouw weer ingevlogen. Ik was net op tijd binnen om te zien, dat de anderen ook naar binnen waren gekomen en dat het programma op het punt stond om te beginnen. Oeps! Was ik dus bijna met de verkeerde groep meegegaan… Dat zou me wat geweest zijn!

(l) Alex de Jager, Afûk (m) Siart Smit, Lân fan taal (r) Frank den Oudsten, Tresoar

Siart Smit, programmadirecteur van Lân fan taal deed de opening en vertelde ons wat het Lân van taal allemaal is en doet. Dat ga ik hier niet allemaal vertellen: ik raad je aan om naar Friesland af te reizen en daar te zien, hoe prachtig ons land is en wat een bijzondere dingen daar allemaal gebeuren. Het is niet alleen in de Randstad dat men creatief is. Ook daarbuiten gebeurt veel, of wellicht… nog wel veel meer!

Foto van FB @relaxerette

Na Obe zijn we naar de schuin ertegenover gelegen Prinsentuin gegaan, nu de Taaltuin, en hebben we meegetrild op de snurkbank en verderop geluisterd naar tandenpoetsgeluiden; ik weet niet zo goed wat dat te maken heeft met taal, maar misschien stond dit al in het park? Helaas hebben we De Relaxerette moeten missen, want die is op tournee gegaan na het Talentuinfestival van 13, 14 en 15 april. Die dagen was De Relaxerette voor het eerst te zien en er stonden lange rijen liefhebbers voor deze ronddraaiende installatie, die de ligger in een hangmat meevoert naar een ander perspectief, starend naar de wolken, met een koptelefoon op vervolgens de ogen sluitend en luisterend, hangend en ronddraaiend genietend van verhalen en geluiden, waardoor gedachten eventjes stilgezet werden.

In Tresoar

Na de Taaltuin zijn we naar de Tresoar gegaan, het Fries historisch en letterkundig museum. Naast Afûk, dat weer naast de Taaltuin ligt. De gastcurator Frank den Oudsten heeft ons een met bijzondere lichtbeelden persoonlijk verhaal verteld over hoe je tentoonstellingen inricht, collecties ontsluit en gebouwen daarvoor maakt en de relatie hierbij met theater. Enerzijds jammer dat hij zich van tevoren niet in ons talenmensen verplaatst hand, anderzijds was het ook wel boeiend om te zien dat ook dit soort werelden blijken te bestaan. We kregen nog een rondleiding door het bijzondere gebouw en langs de tijdelijke tentoonstelling over Friese dichters in Amsterdam in de 20’er jaren.

Anne Graswinckel & educatie programma

Vervolgens zijn we weer naar de Talentuin gegaan, waar Anne Graswinckel ons vertelde over het educatieve programma van Lân van Taal, met als thema: de noodzaak van en de liefde voor taal. Ze had een prachtige doos, de Taal-kit bij zich met mooi vormgegeven lees- en speelmateriaal erin; een doorgaande leerlijn taalplezier voor alle leeftijden.

We hebben nog wat staan praten in de Taaltuin voordat we naar het meertalige paviljoen MeM zijn gegaan: living room of languages. Op de site van MeM lezen we: ” Het Talenpaviljoen MeM bestaat uit twee vrouwenlichamen die samen een beeld worden. De hoepelrok vormt het Talenpaviljoen MeM waar iedereen welkom is. Zij verbeelden samen de meertaligheid en de moedertaal waar je je het beste in kan uiten. Binnen in het Talenpaviljoen stap je in de wereld ‘onder’ de taal. De taal waar de mens mee wordt geboren en van waaruit de moedertalen zich opbouwen. Buiten kan de bezoeker zijn/haar mooiste woord op een ‘post it’ schrijven. Een paneel dat op het beeld wordt gespijkerd, zodat het geheel gaandeweg bekleed wordt met ‘de mooiste woorden’ van bezoekers. In het Talenpaviljoen zijn optredens, lezingen, poëzie, presentaties. Om er voor te zorgen dat we niet in makkelijk gesproken taal terecht komen, is er gekozen om met dove medewerkers het talenpaviljoen te bemensen. Hierdoor moet er op een andere manier ‘gesproken‘ worden. Dit maakt onderdeel uit van het concept. (…) De programmering zal steeds iets van andere minderheidstalen laten horen of zien. De horeca probeert ook op deze buitenlandse landen haar hapjes en drankjes af te stemmen.” Zo werden er bijvoorbeeld de afgelopen week allemaal activiteiten gedaan die te maken hadden met “Zuid-Hollands” en van 22 t/m 29 april is het Oaveriesselse weke.

Alex de Jager geeft uitleg over MeM

Voor het diner gaf de verse directeur Alex de Jager van Afûk (spreek uit: afoek, ahum…) een uitleg bij het MeM paviljoen.Op de site van omroep Friesland kun je lezen: Quote “Het ontwerp is een vrouw (‘mem’ is moeder) met twee hoofden, om te symboliseren dat Friezen twee moedertalen hebben: het Fries en het Nederlands. Van maart tot en met oktober zijn daar allerlei activiteiten op het gebied van minderheidstalen. (…) BUOG (Bedenkers en uitvoerders van ongewone gebeurtenissen) is de ontwerper en uitbater van dit paviljoen. Zij zorgen ook voor de horeca: de bediening wordt gedaan door dove mensen, want gebarentaal is ook een taal. Het paviljoen wordt eind oktober afgebroken en dan gaat BUOG het weer verkopen. Het talenpaviljoen is gebouwd door studenten van de Friese Poort.” End quote

het voorgerecht

We kregen een heerlijke, met liefde bereide maaltijd voorgeschoteld (die we uit eigen zak hebben betaald) met meerdere gangen en koffie (de anderen, ik niet) met lekkers toe. En speciaal voor mij was heerlijk veganistisch gekookt.

 

 

Na het diner was het programma nog láng niet afgelopen: we werden na het diner verwacht in de Treosar. Daar was Dr. Nanna Hilton, een Noorse jonge professor die vloeiend Nederlands spreekt en een boeiende presentatie heeft gegeven over de taalapp Stimmen. Ze was eigenlijk griepig, maar is toch de presentatie komen doen! ’s Ochtends had ze nog met koorts in haar bed woordkaarten voor haar presentatie gemaakt!

Tenslotte vond de afsluiting van de dag plaats op het Oldehoofsterkerkhof met een meertalige videoprojectie ‘Weagen/Waves/Wellen’ op de toren Oldehove. Deze projectie is op 13 april in première gegaan en is gemaakt door filmmaker en muzikant René Duursma, schrijver en dichter Rodaan Al Galidi en animator Antonia Rehnen. Bij de projectie is gebruik gemaakt van het werk van dichter Tsjêbbe Hettinga en beelden uit het Fries Film Archief. Dit is de tweede projectie op de Oldehove. Ieder kwartaal komt er een nieuwe projectie. Ik ben de trappen van het Obe paviljoen opgeklommen en heb van bovenaf naar de intrigerende projectie met geluid staan kijken en luisteren.

Wat een afwisselend en interessant programma en wat een mooie ontmoetingen!

Ter afsluiting nog even terug naar Afûk. Op de site van Afûk kun je lezen: “de missie van de Afûk voor de komende beleidsperiode (2016-2020) is: ‘ferbine en diele’ (verbinden en delen). Door onze eigen activiteiten met die van anderen te verbinden willen wij onze doelen nog beter bereiken en door onze kennis en ervaringen met anderen te delen de expertise op het gebeid van meertaligheid vergroten. Onze doelen zijn: taalpromotie, taaloverdracht en cultuuroverdracht. En omdat die niet los van elkaar staan, willen wij de samenhang daartussen nastreven. Wij richten ons daarbij op de Friese gemeenschap in de volle breedte: van baby tot oudere. Wij willen Fryslân verbinden met de wereld en de wereld met Fryslân. De middelen die ons ter beschikking staan zijn met het oog op de drie hoofddoelen bijelkaar gebracht in ‘stipepunt’, ‘onderwijs’ en ‘uitgeverij/winkel’. Wij zien ‘Lân fan taal’ als het middel bij uitstek om bovengenoemde missie en doelen te realiseren. In ‘Lân fan taal’ gaat het om het verbinden van taalgemeenschappen binnen Fryslân met die elders in Europa. Wij willen taal en meertaligheid meer zichtbaar maken, nieuwe samenwerkingsverbanden tot stand brengen in en buiten Fryslân en nieuwe impulsen geven aan het (cultuur)toerisme.”

Ik ben zeer onder de indruk van alles wat de Friezen hier op taalgebied met elkaar neerzetten. Ik sluit me dan ook van harte aan bij het prachtige streven van Afûk, dus ik zou willen zeggen: verbind je met Friesland, ga naar culturele hoofdstad Leeuwarden! “Ça vaut le détour” zeggen de Fransen, het is het omrijden meer dan waard! Groningen is een prachtige noordelijke stad met zuidelijke allures, maar Leeuwarden kan er ook wat van! Misschien een combi van maken en een mooie noordelijke reis ondernemen? Iedereen reist de hele wereld over en men vindt dat dan helemaal niet ver, terwijl als je dan binnen Nederland een paar uur moet reizen, dan oooooooooooh, dan is dat zooooooooooo ver…
Laat je niet kennen, leer Nederland kennen en haar meertaligheid!

Nog verder lezen? Zie dan ook: Taal is alles en alles is taal

SAVE THE DATE! ETPRS16 vrijdag 7 & zaterdag 8 oktober 2016

TPRS-def-RGBVoor het eerst organiseert de Stichting TPRS Platform in Nederland een grote TPRS conferentie en wel op vrijdag 7 en zaterdag 8 oktober 2016 !

Tijdens ETPRS16 kunnen (aankomende) TPRS docenten TPRS lessen aan leerlingen, workshops, lezingen en presentaties bijwonen van ervaren TPRS docenten uit de hele wereld.

De locatie wordt zo snel mogelijk bekend gemaakt, dus reserveer de data vast in je agenda, want dit mag en wil je niet missen!

En houd de website van het TPRS Platform in de gaten om je als eerste in te kunnen schrijven! Want vol=vol! http://www.tprsplatform.nl

Comprehension-based Instruction: the Foundation, the Method, the Evidence #ACTFL15

ACFTL15_Krashen_GaabComprehension-based Instruction:
the Foundation, the Method, the Evidence.

A video in three parts of Dr. Stephen Krashen’s and Carol Gaab’s session at the ACTFL Conference in San Diego, CA, Nov. 20-22, 2015.

TPRS/CI – create a Story with Card Magic: Capture the Criminal

Eric_Hermann_TPRS_CI_teacher_Spanish

Eric Herman, Spanish TPRS/CI teacher

On top in English – in Dutch underneath

Eric Herman is a Spanish/English TPRS/CI teacher. On his Youtube channel you can see several videos of English and Spanish TPRS/CI lessons.

Here the link to a Spanish lesson with a card trick that creates a story. Eric simulates how this would happen and play out in a class of students. He writes underneath huis video that it provides comprehensible input and that student engagement is super high! You as a teacher can retell/reask the story trick multiple times. Details of the story are asked such that every class comes up with a different version. This example is of a city criminal, but it could also be a zoo monkey, a school bully, a missing item, etc. The details he included for the story comes from those offered to him by actual classes. He calls it sheltered comprehensible input instruction. No targeted structures. Any language in the video that would be new to his classes is either orally glossed or a cognate.

Dutch:

Eric Herman is een TPRS/CI docent Spaans en Engels. Op zijn Youtube kanaal kun je verschillende video’s zien met Engelse en Spaanse TPRS/CI lessen.

Hierachter de link naar een Spaanse les met een kaart truc die een verhaal creëert. Eric simuleert hoe het zou gebeuren in een klas met leerlingen. Hij schrijft onder het filmpje dat  het zorgt voor begrijpelijke input en dat de betrokkenheid van de leerlingen super hoog is! Je kunt als docent de verhaaltruc meerdere keren terug vertellen/ terug vragen. Details van het verhaal worden zodanig gevraagd, zodat elke klas met een andere versie komt. Dit voorbeeld gaat over een stadscrimineel, maar het kan ook over een aap in een dierentuin gaan, een bullebak op school, over iets dat kwijt is etc. De details die hij hier aan het verhaal geeft komen van de input die de klas hem in de les heeft gegeven. Hij  noemt het “sheltered comprehensible input instruction”: beschutte begrijpelijke input instructie. Geen doelstructuren. Alle taal die hij in de video gebruikt en die nieuw zou zijn voor zijn leerlingen wordt ofwel mondeling vertaald ofwel is een cognaat.

What does teaching Chinese with TPRS/CI look like in class?

Diane_Neubauer_TPRS_CI_teacher_Chinese

Diane Neubauer, Chinese TPRS/CI teacher on Youtube

On top in English, in Dutch underneath.

Diane Neubauer wrote a blog post on Ignite Chinese: Chinese Teachers on Video: How Does Teaching Chinese with CI Look? Diane hopes to show that many different kinds of people are teaching Chinese with CI (Comprehensible Input) and TPRS and how each teacher differs in personality, style, age of students, instructional setting, which makes each teacher’s practice unique. Diane says it’s a style of teaching that can be expressed by many different personalities.

What, then, is necessary to teach with CI? Diane suggests three main things; which ones? Continue reading on her blog post:

Diane Neubauer heeft een blog post geschreven op Ignite Chinese: “Chinese Teachers on Video: How Does Teaching Chinese with CI Look?” Diane probeert hiermee te laten zien dat veel verschillende soorten mensen Chinees doceren met CI (Comprehensible Input = Begrijpelijke Input) en TPRS en hoe elke docent verschilt in personaliteit, stijl, leeftijd van leerlingen, setting, wat er voor zrogt dat elke praktijk voor elke docent uniek is. Diane geeft aan dat het een stijl van doceren is die door veel verschillende persoonlijkheden kan worden uitgedrukt.

Wat is dan nodig om met CI les te geven? Diane stelt drie hoofdpunten voor; lees verder op haar blog post:

 

The proof of the (TPRS) pudding is in the eating

ProofInPuddingJe weet pas hoe het is om te bevallen, als je zelf een bevalling mee hebt gemaakt. Van tevoren kun je er heel erg tegen opzien. Ik meen bij sommige collega’s ook soms zoiets te bespeuren bij het inzetten van TPRS. Je weet echter pas hoe het is om TPRS te doen, als je ZELF:

  • een TPRS les mee hebt gemaakt in een voor jou totaal onbekende taal
  • een TPRS les gegeven hebt (al is het maar 10 minuten!)

De Engelsen hebben een mooie uitdrukking : “The proof of the pudding is in the eating”. Je hebt pas het bewijs, je weet pas hoe een pudding smaakt, als je hem gegeten, geproefd hebt, dus je moet je tanden erin zetten.

Ik merk dat TPRS bij veel collega’s heel veel vragen oproept. Die vragen zijn allemaal te beantwoorden, maar ze geven toch niet die ervaring weer die je hebt als je zelf in wisselwerking met een klas of een groep met een verhaal bezig bent geweest met TPRS. Bovendien is TPRS net als autorijden: je ontwikkelt het in de praktijk (van het lesgeven); door het in levensechte situaties te DOEN.

Ik zou daarom ook aan alle collega’s willen vragen om de lepel in de pudding te steken en de pudding te proeven, ofwel 10 minuten van je les lol te hebben met je leerlingen/cursisten/studenten. En wat geeft het als je daarna onder de pudding zou zitten, zoals bovenstaande peuter? Hij blijft erbij lachen! Want je zult merken, het zal reuze meevallen! Maar… je dient je wel grondig voor te bereiden, volgens de regelen der kunst! Je moet door de eerste 20 uur heenkomen!

Als je behoefte hebt aan een voorbeeld om een (onderdeel van) een TPRS-les voor te bereiden, download dan dit lesschema. Als je het in hebt gevuld kun je het gebruiken om eerst voor jezelf hardop het cirkelen te oefenen, al dan niet met een “slachtoffer” en daarna kun je het in je les uit gaan proberen. Helemaal ideaal is het, als je collega’s hebt, met wie je lessen voor kunt bereiden en met wie je kunt oefenen.

Sla ook de handboeken erop na en bekijk bijvoorbeeld het filmpje van Michele Whaley (leer je meteen Russisch! 😉 Of volg een TPRS training; liefst in de tijd gespreid, met meerdere dagen. Of kom eens naar een TPRS bijeenkomst van het TPRS Platform, daar oefenen we ook altijd TPRS technieken! De eerstvolgende korte introductieworkshop is op vrijdagmiddag 18 september 2015 in Utrecht. Meer informatie via het TPRS Platform.

De foto is afkomstig van de website: http://www.gbcdecatur.org/sermons/ProofInPudding.html